Dự và chủ trì Diễn đàn có Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Trần Thanh Mẫn; Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam; Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Lao động, Thương binh và Xã hội Đào Ngọc Dung; Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh; anh Nguyễn Anh Tuấn, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc gia về Thanh niên Việt Nam. Cùng dự có Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Dân vận Trung ương Phạm Tất Thắng; anh Bùi Quang Huy, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Bí thư Thường trực Trung ương Đoàn; cùng đại diện lãnh đạo các bộ, ban, ngành Trung ương, các anh, chị trong Ban Bí thư Trung ương Đoàn và đông đảo các chuyên gia, đoàn viên thanh niên.

Phó Chủ tịch Thường trực Trần Thanh Mẫn tặng hoa chúc mừng Ban Bí thư Trung ương Đoàn nhân dịp kỳ niệm 91 năm Ngày thành lập.

Phát biểu khai mạc diễn đàn, anh Nguyễn Anh Tuấn, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc gia về Thanh niên Việt Nam cho biết, diễn đàn là hoạt động tiếp nối những nỗ lực và ưu tiên của Quốc hội, Chính phủ Việt Nam trong chủ trương duy trì, phục hồi và thúc đẩy phát triển kinh tế, trong đó tạo ra cơ hội cho doanh nghiệp, cho người dân nói chung và thanh niên Việt Nam nói riêng. “Thông qua diễn đàn sẽ góp phần nâng cao nhận thức của thanh niên và toàn xã hội về chính sách đào tạo nghề, cung cấp cho Quốc hội, Chính phủ các cơ sở thực tiễn trong quá trình hoạch định, xây dựng chính sách cho thanh niên ngày càng đáp ứng yêu cầu của thực tiễn hiện nay”, anh Tuấn nói.

Bí thư thứ nhất T.Ư Đoàn, Chủ nhiệm UBQG về Thanh niên Việt Nam Nguyễn Anh Tuấn phát biểu khai mạc Diễn đàn

Với tinh thần trách nhiệm, thẳng thắn, cởi mở, anh Nguyễn Anh Tuấn đề nghị cả các đại biểu tham dự Diễn đàn tập trung thảo luận các nội dung: tập trung đánh giá, làm rõ tác động của đại dịch Covid - 19 và cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đối với công tác đào tạo nghề và tương lai việc làm cho thanh niên; thông tin chính sách và kinh nghiệm của các bộ, ngành, địa phương, đơn vị nhằm chăm lo, hỗ trợ thanh niên trong đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho thanh niên; xác định các hệ giá trị và hành trang để thanh niên tự tin, thích nghi, thích ứng trong nghề nghiệp, việc làm; khuyến nghị, đề xuất với Quốc hội, Chính phủ xây dựng các chính sách phù hợp để hỗ trợ thanh niên trong đào tạo nghề, xây dựng nguồn nhân lực trẻ chất lượng cao.

Các đại biểu phát biểu ý kiến.

Tham luận tại Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Trương Hải Long cho biết: những năm qua, Bộ Nội vụ đã chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành và địa phương xây dựng, triển khai 1 số chính sách nhằm tạo nguồn nhân lực trẻ chất lượng cao, đáng chú ý có việc tham mưu với Chính phủ trình Bộ Chính trị ban hành Kết luận số 86-KL/TW ngày 24/1/2014 về chính sách thu hút, tạo nguồn cán bộ từ sinh viên tốt nghiệp xuất sắc, cán bộ khoa học trẻ.

Đến nay, sau gần 5 năm, các bộ, ngành và địa phương đã thu hút, tuyển dụng được nhiều sinh viên tốt nghiệp xuất sắc, cán bộ khoa học trẻ có trình độ thạc sĩ, tiến sĩ tốt nghiệp các cơ sở giáo dục trong và ngoài nước vào làm việc trong các cơ quan của Đảng, Nhà nước từ cấp Trung ương đến cấp quận, huyện.

Cùng với đó, có thể kể đến Dự án thí điểm tuyển chọn trí thức trẻ ưu tú, có trình độ đại học, tăng cường về làm Phó Chủ tịch xã của 62 huyện nghèo (sau là 64 huyện nghèo); Đề án thí điểm tuyển chọn trí thức trẻ tình nguyện về các xã tham gia phát triển nông thôn, miền núi giai đoạn 2013-2020…

Đánh giá kết quả triển khai thực hiện cho thấy: các dự án, đề án nêu trên đã thể hiện sự đột phá trong công tác cán bộ, phù hợp với thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội ở các xã nghèo, thể hiện sự tin tưởng của Đảng và Nhà nước vào thế hệ thanh niên, quan tâm tạo môi trường để trí thức trẻ rèn luyện, trải nghiệm, năng động, sáng tạo, phấn đấu và trưởng thành, góp phần hình thành đội ngũ lãnh đạo, công chức trẻ chất lượng cao thông qua các chính sách cụ thể.

Chia sẻ ý kiến tại Diễn đàn, nhiều đại biểu đã nêu lên tình trạng thực tế, mạnh dạn đề xuất các kiến nghị, giải pháp cụ thể gắn với công tác đào tạo nghề cho thanh niên. Chị Nguyễn Thị Mai Anh, nhân viên Công ty TNHH một thành viên Dệt 8/3 nêu thực trạng: tại nơi làm việc, công nhân phải làm quen với nhiều máy móc, thiết bị không giống với những bài học trên giảng đường, dẫn đến những khó khăn vì phải vừa làm, vừa học thêm, rất mất thời gian.

Vì vậy, đặt ra sự cần thiết về những chương trình gắn công tác đào tạo với những trải nghiệm thực tiễn ở doanh nghiệp để nâng cao hiệu quả học tập, người lao động sau khi ra trường đỡ vất vả, doanh nghiệp cũng không phải tốn kém cho quá trình đào tạo lại.

Trong khi đó, Tiến sĩ Phạm Nhật Quang, cho rằng: chuyển đổi số không phải là “thêm 1 việc để làm”, mà thực tế là “thêm 1 cách để làm”. Nền tảng chuyển đổi số là tất yếu, để có thể kết nối tất cả những người có khả năng dạy đến mọi người có nhu cầu học. Từ đó, mới có thể phân luồng đào tạo theo nhu cầu, theo đặt hàng của đơn vị, doanh nghiệp.

Tiến sĩ Phạm Nhật Quang đề xuất xây dựng 1 nền tảng giáo dục nghề nghiệp có tầm cỡ, quy mô quốc gia, kết nối liên thông với các nền tảng lao động, việc làm và phải lấy thanh niên làm trung tâm. Với hệ thống này, những bạn trẻ được hỗ trợ qua các nền tảng này chính là chủ lực trong công cuộc hiện thực hóa mục tiêu khát vọng hùng cường vào năm 2045 như Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đã đề ra.

Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu tại Diễn đàn

Phát biểu tại Diễn đàn, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định: Đảng, Nhà nước và nhân dân luôn đặt niềm tin sâu sắc, đề cao vai trò, vị trí của thanh niên. Quốc hội đã thông qua Luật Thanh niên, Luật Giáo dục nghề nghiệp, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2021-2030, Chiến lược phát triển Giáo dục nghề nghiệp giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045 và nhiều chương trình khác.

Nhờ đó, giai đoạn 2016-2020, tuyển sinh học nghề cả nước đạt trên 11 triệu người, trong đó hơn 22,3% theo học trung cấp, cao đẳng, chủ yếu là thanh niên. Giai đoạn 2011-2020, cả nước có gần 4,6 triệu lao động nông thôn được hỗ trợ học nghề theo chính sách, trong đó khoảng 57,3% là thanh niên. Tỷ lệ học sinh tốt nghiệp cao đẳng, trung cấp có việc làm năm 2020 đạt khoảng 85%. Chất lượng đào tạo nghề nghiệp của Việt Nam đứng thứ 102/141 quốc gia, là mức tăng xếp hạng cao nhất trong ASEAN.

Tuy nhiên, tỷ lệ thanh niên có kỹ năng nghề chỉ đạt 19% so tỷ lệ bình quân chung của cả nước là 24,1%. Lao động trong thanh niên chưa qua đào tạo nghề còn cao, nhất là thanh niên nông thôn. Cơ cấu đào tạo còn bất hợp lý về trình độ, ngành nghề, vùng miền, tâm lý thanh niên. Dự báo về nhu cầu lao động thanh niên chưa thật sát nhu cầu thị trường lao động và doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, dịch Covid-19 đã khiến nhiều thanh niên mất việc làm hoặc phải chuyển đổi nghề nghiệp. Số người thất nghiệp trong độ tuổi lao động năm 2021 là hơn 1,4 triệu người, trong đó tỷ lệ thất nghiệp trong độ tuổi lao động là 3,22%.

Trước tình hình đó, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương, địa phương nghiên cứu, đưa ra những giải pháp hiệu quả, chuyển các ý tưởng, lời nói thành hành động với kết quả cụ thể để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, năng suất lao động, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, năng lực cạnh tranh quốc gia.

Các lãnh đạo chụp ảnh lưu niệm với đại biểu.

Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, Ủy ban quốc gia về Thanh niên Việt Nam cần tiếp tục phối hợp chặt chẽ, triển khai thực hiện thật tốt và giám sát thực hiện về đào tạo nghề cho thanh niên; nghiên cứu, đề xuất, kiến nghị với Quốc hội, Chính phủ ban hành những giải pháp kịp thời tháo gỡ khó khăn, đưa ra chính sách đột phá đẩy mạnh đào tạo nghề cho thanh niên gắn với chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Đồng thời, đề nghị thanh niên không ngừng nỗ lực rèn luyện, học tập, công tác, phát huy sức trẻ, trí tuệ, nhiệt huyết thanh xuân, hun đúc lý tưởng, thực hiện thành công ước mơ, hoài bão trong mọi lĩnh vực, mọi ngành nghề.

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam phát biểu tại diễn đàn.

Nhấn mạnh vai trò, xứ mệnh của thanh niên trong chặng đường phát triển sắp tới, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam phát biểu ý kiến cho rằng: trong bối cảnh ngày nay, các bạn trẻ luôn thường xuyên rèn luyện, cập nhật không chỉ trong công việc hiện tại mà còn sẵn sàng “nhảy nghề”. Điều đó đặt ra cho hệ thống giáo dục nói chung, giáo dục nghề nghiệp nói riêng phải luôn đổi mới, nâng cao kỹ năng, tay nghề của người lao động.

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đamg nhấn mạnh công tác liên thông trong trường dạy nghề, công tác hướng nghiệp cần phải triển khai sớm, thậm chí trước bậc trung học phổ thông. Tin tưởng rằng, với sức trẻ, tinh thần xung kích, lực lượng thanh niên sẽ đưa đất nước thích ứng, nắm bắt tốt thời cơ trong bối cảnh hiện nay.

Hải Đăng