Gia đình không có truyền thống Quân đội, nhưng một sự kiện đã thay đổi hướng đi cuộc đời của Đại úy Đoàn Văn Chí. Anh kể, năm học lớp 11, nhân dịp kỷ niệm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam, nhà trường tổ chức buổi nói chuyện truyền thống với một cựu chiến binh đã từng tham gia hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, sau đó phục vụ trong ngành Bảo vệ an ninh Quân đội (ANQĐ).

Người cựu binh ấy không nói về những trận đánh ầm ào, mà kể về những tháng ngày âm thầm theo dõi, phân tích, kiên nhẫn chờ đợi thời cơ của một cán bộ làm công tác trinh sát.

“Không phải cuộc chiến nào cũng có tiếng súng, nhưng cuộc chiến nào cũng cần người lính - câu nói của bác ấy ám ảnh tôi suốt nhiều năm. Tôi bắt đầu tìm hiểu về ngành Bảo vệ ANQĐ và nhận thấy đây là lĩnh vực đòi hỏi cả trí tuệ, bản lĩnh lẫn sự hy sinh thầm lặng - những phẩm chất mà tôi muốn thử thách bản thân”, Đại úy Chí tâm sự.

Sau khi tốt nghiệp THPT, Đoàn Văn Chí đăng ký thi vào Quân đội và được lựa chọn gửi đi đào tạo chuyên ngành Điều tra hình sự tại Học viện An ninh nhân dân của Bộ Công an.

Khi mới ra trường về nhận nhiệm vụ tại Cục Bảo vệ ANQĐ (Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam), điều khiến anh “sốc” nhất không phải là cường độ công việc mà là yêu cầu bảo mật, bí mật an toàn tuyệt đối trong thực hiện nhiệm vụ với từng chi tiết nhỏ nhất.

“Những tuần đầu tiên, tôi gần như phải “học lại cách nói chuyện” - cân nhắc từng câu chữ, suy nghĩ trước khi mở lời, kể cả với người thân. Đó là sự thay đổi tư duy lớn nhất. Ban đầu tôi cảm thấy cô đơn, nhưng sau đó hiểu rằng sự thận trọng ấy chính là cách mình bảo vệ đồng đội, bảo vệ tổ chức”, Đại úy Chí nhớ lại.

Được cấp trên tín nhiệm giao trọng trách là Đoàn trưởng kiêm Bí thư Đảng ủy Đoàn An ninh 1, thuộc Cục Bảo vệ ANQĐ vào cuối năm 2025, khi tuổi đời còn rất trẻ, với nhiệm vụ phụ trách địa bàn rộng lớn ở khu vực phía Bắc, Đại úy Đoàn Văn Chí vượt qua rào cản tuổi tác bằng năng lực thực tế và thái độ làm việc tỉ mỉ, cẩn trọng

Một trong những cuộc đấu trí cam go nhất trong số hơn 80 vụ việc có liên quan đến an ninh quốc gia và ANQĐ mà anh đã trực tiếp tham gia đấu tranh, là chuyên án bắt quả tang đối tượng làm gián điệp cho nước ngoài.

Chuyên án kéo dài nhiều tháng, từ khi phát hiện manh mối ban đầu về một trường hợp nghi vấn có liên quan đến hoạt động gián điệp, bị cơ quan đặc biệt nước ngoài câu móc vào nội bộ của ta. Áp lực lớn nhất nằm ở giai đoạn giữa chuyên án - khi đã xác định được đối tượng nhưng chưa đủ chứng cứ “nóng” để khởi tố. Đó là giai đoạn mà sự kiên nhẫn bị thử thách khốc liệt nhất.

Theo Đại úy Chí, hành động sớm quá thì không đủ căn cứ pháp lý, để chậm quá đối tượng có thể tẩu tán chứng cứ, tiêu hủy tài liệu hoặc gây hậu quả nghiêm trọng hơn cho an ninh quốc gia. Mỗi ngày trôi qua đều là một cuộc đấu trí không ngừng.

Khoảnh khắc quyết định, không phải lúc bắt đối tượng mà là lúc anh báo cáo đề xuất với Cục trưởng Cục Bảo vệ ANQĐ để xin ý kiến cấp cao hơn cho phép xác lập chuyên án đấu tranh.

“Đó là một quyết định cân não đối với tôi. Bởi nếu đúng, sẽ bảo vệ được tổ chức, nếu sai thì hậu quả rất khó lường. Tôi đã phân tích rất kỹ mọi tài liệu, cân nhắc mọi khả năng trước khi đưa ra đề xuất. Và khi được phê duyệt, tôi biết mình phải đi đến cùng, không được phép sai”, Đại úy Chí chia sẻ.

Chuyên án này cũng đã mang lại bài học quý cho anh bởi trong công tác an ninh, “gần đúng” không bao giờ là đủ. Mỗi chi tiết nhỏ, mỗi mối liên hệ tưởng như ngẫu nhiên đều có thể là mắt xích quan trọng.

Nói về những trở ngại trong đấu tranh chuyên án an ninh, Đại úy Chí chia sẻ, nếu thiếu thông tin thì còn biết mình đang thiếu gì, từ đó tập trung thu thập. Sức ép tiến độ thì có thể quản lý bằng kế hoạch và sự phối hợp. Nhưng, thông tin nhiễu mới thực sự nguy hiểm - vì nó khiến mình tưởng mình đang đi đúng hướng trong khi thực tế đang bị dẫn dắt sang lối đi khác.

Trong công tác an ninh, đối tượng đấu tranh không phải là những người bình thường - họ được huấn luyện bài bản, biết cách tạo ra “màn khói” để che giấu hoạt động. Vì vậy, khả năng phân tích, sàng lọc thông tin, phân biệt giữa thật và giả chính là năng lực sống còn của người làm an ninh.

“Để có năng lực đó, không có cách nào khác ngoài việc rèn luyện mỗi ngày, tích lũy kinh nghiệm từ mỗi vụ việc, và luôn giữ cho mình cái đầu lạnh trong mọi tình huống. Tôi hiểu rằng ngoài kia còn rất nhiều mối đe dọa mà chúng tôi chưa biết, và cuộc chiến trên mặt trận thầm lặng này không bao giờ có điểm dừng”, Đoàn trưởng Đoàn An ninh 1 nhấn mạnh.

Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ trên hướng địa bàn phụ trách, Đại úy Chí nhận thấy một thực trạng đáng lo ngại. Nhiều vụ việc lộ lọt bí mật nhà nước không đến từ hoạt động gián điệp hay phá hoại có chủ đích, mà đến từ sự thiếu ý thức, thiếu cảnh giác của chính cán bộ, chiến sĩ trong sinh hoạt, công tác hàng ngày.

“Có người chụp ảnh tài liệu mật bằng điện thoại cá nhân để “tiện làm việc”, vô tư trao đổi nội dung công việc trên mạng xã hội hoặc sử dụng thiết bị cá nhân kết nối mạng Internet trong khu vực quân sự mà không lường hết hậu quả. Trong thời đại chuyển đổi số, khi mà ranh giới giữa không gian mạng và thực địa ngày càng mờ, thì nguy cơ lộ lọt bí mật nhà nước, bí mật quân sự tăng lên theo cấp số nhân”, Đại úy Chí cảnh báo.

Để góp phần phòng ngừa từ sớm, từ xa, từ gốc rễ, anh quyết định nghiên cứu một cách hệ thống về vấn đề này, phân tích các dạng nguy cơ, các hình thức lộ lọt phổ biến, và đề xuất giải pháp phòng ngừa mang tính ứng dụng cao.

“Năm 2024, đề tài nghiên cứu của tôi được Hội đồng Giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo trong Quân đội trao giải Nhất. Sau đó, tài liệu này được biên soạn thành sách chuyên khảo nghiệp vụ “Phòng ngừa lộ mất bí mật nhà nước”, phục vụ nghiên cứu trong toàn quân. Điều khiến tôi vui hơn cả là nếu cuốn sách ấy giúp cho dù chỉ một đồng chí nâng cao ý thức bảo mật, thì công sức nghiên cứu đã không uổng phí”, anh nói.

Thời gian tới, Đại úy Chí dự định tiếp tục nghiên cứu và đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực phòng ngừa, phát hiện sớm các hoạt động xâm phạm an ninh quốc gia, ANQĐ trên không gian mạng, vì đây là “mặt trận” mà đối phương đang khai thác ngày càng tinh vi, và chúng ta cần đi trước một bước.

Cùng với đó, anh mong muốn tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo vào công tác bảo vệ ANQĐ. Bởi, đối phương đang sử dụng công nghệ cao để hoạt động, thì chúng ta cũng phải sử dụng công nghệ cao để đấu tranh. Đó là xu thế tất yếu, và tuổi trẻ ngành Bảo vệ ANQĐ phải là lực lượng tiên phong đi đầu.