Ở nhiều vùng cao của Thái Nguyên, những cây chè Shan Tuyết cổ thụ đã gắn bó với đời sống của đồng bào từ bao đời nay. Thế nhưng, trong nhiều năm, nguồn nguyên liệu quý này chủ yếu được bà con thu hái rồi bán tươi hoặc chế biến đơn giản, giá trị mang lại chưa tương xứng với chất lượng của một loại chè đặc sản. Trăn trở trước thực tế ấy, Đặng Thị Dất (sinh năm 2000), xã Đồng Phúc, đã lựa chọn một hướng đi nhiều thử thách: nâng tầm cây chè Shan Tuyết bằng chế biến sâu và xây dựng sản phẩm mang đậm bản sắc địa phương.

Năm 2023, khi nhiều bạn trẻ cùng trang lứa lựa chọn làm việc ở các khu công nghiệp hoặc thành phố lớn, Dất quyết định gắn bó với những đồi chè quê hương. Điều thôi thúc cô không chỉ là mong muốn phát triển kinh tế cho gia đình mà còn là khát vọng giúp người dân địa phương thay đổi cách nhìn về cây chè Shan Tuyết - một loại chè quý nhưng nhiều năm vẫn chưa phát huy hết giá trị.

Từ khoảng 3 ha chè Shan Tuyết cổ thụ và 5 ha chè tiểu cổ thụ, Dất bắt đầu nghiên cứu các phương pháp chế biến phù hợp nhằm tạo ra nhiều dòng sản phẩm khác nhau thay vì chỉ bán nguyên liệu thô. Trong đó, sản phẩm Trà Ống Lam Gác Bếp được xem là điểm nhấn đặc biệt khi kết hợp nguyên liệu chè Shan Tuyết với phương pháp chế biến truyền thống của đồng bào Dao, tạo nên hương vị riêng và góp phần lưu giữ nét văn hóa bản địa.

Con đường khởi nghiệp của cô gái trẻ không hề bằng phẳng. Thiếu vốn, thiếu kinh nghiệm quản lý, chưa biết cách xây dựng thương hiệu hay quảng bá sản phẩm khiến những bước đi đầu tiên gặp không ít trở ngại. Có những thời điểm, sản phẩm làm ra chưa tìm được đầu ra ổn định, nguồn vốn đầu tư liên tục bị xoay vòng khiến việc duy trì sản xuất gặp nhiều áp lực.

Thay vì chấp nhận dừng lại, Dất lựa chọn học hỏi để từng bước tháo gỡ khó khăn. Cô chủ động tìm đến những người đi trước để học kinh nghiệm sản xuất, đồng thời tích cực tham gia các lớp tập huấn do tổ chức Đoàn và các ngành chuyên môn tổ chức. Từ kỹ thuật chế biến, thiết kế bao bì đến kỹ năng quảng bá sản phẩm, mỗi kiến thức mới đều được cô áp dụng vào mô hình của mình với mong muốn tạo ra những sản phẩm ngày càng chất lượng hơn.

Sau hơn hai năm phát triển, mô hình đã từng bước mang lại những tín hiệu tích cực. Mỗi năm, cơ sở chế biến khoảng 1 tấn chè khô, đạt doanh thu gần 300 triệu đồng và tạo việc làm thời vụ cho 7 lao động địa phương. Quan trọng hơn, việc đa dạng hóa sản phẩm đã góp phần nâng cao giá trị của chè Shan Tuyết, mở ra hướng tiêu thụ bền vững hơn cho nguồn nguyên liệu vốn được xem là thế mạnh của địa phương.

Không chỉ hướng đến mục tiêu phát triển kinh tế, hành trình của Đặng Thị Dất còn mang ý nghĩa gìn giữ một phần bản sắc vùng cao. Mỗi sản phẩm trà được làm ra không đơn thuần là một mặt hàng nông sản mà còn chứa đựng câu chuyện về những gốc chè cổ thụ, về tập quán chế biến truyền thống và sự cần cù của người dân nơi đây.

Hành trình khởi nghiệp của cô gái sinh năm 2000 cho thấy, đôi khi giá trị của một sản vật không nằm ở việc tạo ra điều hoàn toàn mới, mà ở cách người trẻ nhìn nhận, làm mới và kể lại câu chuyện vốn đã hiện hữu trên chính quê hương mình. Với Đặng Thị Dất, khởi nghiệp không chỉ là làm ra những sản phẩm từ chè Shan Tuyết, mà còn là hành trình đánh thức giá trị của một đặc sản địa phương để nhiều người biết đến và trân trọng hơn.

Nguồn TĐTN