Giữa rất nhiều câu chuyện khởi nghiệp bắt đầu từ một sản phẩm mới, một ý tưởng kinh doanh hay một cơ hội thị trường, hành trình của Hoàng Mạnh Tuấn, sinh năm 1999, ở xóm Phú Thượng, xã Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên, lại bắt đầu từ một điều rất gần gũi: mảnh đất dưới chân mình.

Tuấn nhận ra rằng, trong quá trình sản xuất nông nghiệp, việc lạm dụng phân bón hóa học trong thời gian dài có thể khiến đất dần mất đi độ tơi xốp, suy giảm độ màu mỡ và mất cân bằng hệ sinh thái tự nhiên. Đất vẫn ở đó, cây vẫn được trồng, nhưng để có một vụ mùa tốt, người nông dân lại phải phụ thuộc ngày càng nhiều vào các yếu tố đầu vào.

Từ suy nghĩ ấy, năm 2022, chàng trai trẻ bắt đầu xây dựng mô hình sản xuất phân vi sinh từ phân chuồng và ứng dụng vào trồng rau sạch theo hướng hữu cơ.

Không phải bắt đầu bằng một dự án lớn hay nguồn vốn dồi dào, Tuấn chọn đi từ những điều cơ bản nhất: tìm hiểu cách xử lý nguồn phân chuồng, nghiên cứu quy trình sản xuất phân vi sinh, thử nghiệm trên chính khu đất của mình rồi từng bước ứng dụng vào trồng rau. Với anh, nếu muốn có những sản phẩm rau sạch, trước hết phải bắt đầu từ một nền đất khỏe.

Thời gian đầu, con đường làm nông nghiệp hữu cơ của Tuấn không hề dễ dàng. Xuất phát điểm là một người trẻ chưa có nhiều kinh nghiệm về sản xuất nông nghiệp hữu cơ, trong khi nguồn vốn đầu tư còn hạn chế, anh phải vừa làm, vừa học và liên tục điều chỉnh phương pháp. Nông nghiệp vốn là lĩnh vực phụ thuộc rất lớn vào điều kiện tự nhiên. Một sai sót trong kỹ thuật, một thay đổi của thời tiết hay việc kiểm soát dinh dưỡng chưa phù hợp đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến cây trồng và hiệu quả sản xuất.

Thay vì bỏ cuộc khi gặp khó khăn, Tuấn lựa chọn tự tìm tòi và tích lũy kinh nghiệm. Anh tham gia các chương trình giới thiệu, quảng bá sản phẩm do địa phương và tổ chức Đoàn triển khai; tham gia các cuộc thi ý tưởng khởi nghiệp để học hỏi thêm cách xây dựng mô hình, tiếp cận kiến thức và mở rộng kết nối. Nguồn vốn vay từ Ngân hàng Chính sách xã hội cũng giúp chàng trai trẻ có thêm điều kiện duy trì và đầu tư cho mô hình.

Từ những thử nghiệm ban đầu, khu sản xuất dần được mở rộng. Đến nay, mô hình của Hoàng Mạnh Tuấn có diện tích khoảng 6.600 m², sản lượng rau đạt khoảng 35 kg/ngày, mang lại doanh thu khoảng 300 triệu đồng/năm. Mô hình hiện tạo việc làm cho 5 lao động thường xuyên và 5 lao động thời vụ, góp phần tạo thêm cơ hội việc làm cho người dân địa phương.

Là Ủy viên Ban Thường vụ Đoàn xã Võ Nhai, Hoàng Mạnh Tuấn không xem mô hình kinh tế chỉ là công việc của riêng bản thân. Trong quá trình phát triển sản xuất, anh chủ động chia sẻ kinh nghiệm, hướng dẫn quy trình kỹ thuật và hỗ trợ đoàn viên, thanh niên cũng như người dân có nhu cầu chuyển đổi sang phương thức canh tác theo hướng hữu cơ. Với những sản phẩm đáp ứng yêu cầu chất lượng, anh sẵn sàng hỗ trợ kết nối và bao tiêu đầu ra.

Từ một mô hình của cá nhân, Tuấn mong muốn từng bước hình thành một cộng đồng sản xuất xanh hơn, nơi người trẻ và người dân địa phương có thể cùng học hỏi, cùng thay đổi phương thức canh tác và cùng nâng cao giá trị sản phẩm. Bên cạnh phát triển kinh tế, anh cũng tích cực tham gia các hoạt động của Đoàn và phong trào thanh niên tại địa phương. Từ xây dựng các công trình, phần việc thanh niên, tham gia làm đường, nạo vét kênh mương, trồng cây tạo cảnh quan đến các hoạt động chuyển đổi số cộng đồng, bảo vệ môi trường và an sinh xã hội, Tuấn luôn là một trong những đoàn viên trẻ tích cực tham gia. Đặc biệt, trong các đợt khắc phục hậu quả thiên tai như bão Yagi năm 2024 và bão Matmo, anh cùng đoàn viên, thanh niên địa phương tham gia hỗ trợ người dân, góp phần lan tỏa tinh thần xung kích của tuổi trẻ vùng cao.

Năm 2023, mô hình của Hoàng Mạnh Tuấn đạt Giải Nhất Cuộc thi Ý tưởng sáng tạo khởi nghiệp thanh niên dân tộc thiểu số huyện Võ Nhai. Anh cũng đạt Giải Ba Cuộc thi Ý tưởng sáng tạo khởi nghiệp thanh thiếu niên năm 2024 cùng nhiều giấy khen của địa phương. Năm 2025, Tuấn được công nhận danh hiệu “Thanh niên tiên tiến làm theo lời Bác” cấp huyện và cấp tỉnh. Đặc biệt, anh được Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tặng Bằng khen vì có thành tích xuất sắc, tiêu biểu trong khởi nghiệp, lập nghiệp, góp phần phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Trong thời gian tới, Hoàng Mạnh Tuấn dự định tiếp tục mở rộng khu sản xuất rau sạch theo hướng hữu cơ, từng bước xây dựng hệ thống phân phối rau hữu cơ và thực phẩm sạch sơ chế sẵn. Xa hơn, anh mong muốn phát triển thương hiệu Mạnh Tuấn Farm, tạo dựng một mô hình sản xuất nông nghiệp gắn với chất lượng, sự an toàn và phát triển bền vững.

“Khởi nghiệp là hành trình biến những thứ người khác nhìn thấy là nhỏ bé thành điều có giá trị. Một mảnh đất, vài hạt giống, những ngày mưa nắng và rất nhiều lần tự hỏi liệu mình có làm được không?” - Hoàng Mạnh Tuấn chia sẻ.

Có lẽ, với chàng trai sinh năm 1999 ấy, câu trả lời không nằm trong một lời khẳng định lớn lao. Nó nằm ở khu đất rộng 6.600 m², ở những luống rau được chăm sóc mỗi ngày, ở những người lao động đang có thêm việc làm và cả ở những bạn trẻ bắt đầu tin rằng nông nghiệp vẫn có thể là một con đường để khởi nghiệp.

Và trước khi mong muốn thu được những mùa rau tốt hơn, Hoàng Mạnh Tuấn đã chọn làm một việc tưởng chừng giản dị: nuôi lại đất. Bởi đôi khi, để tạo ra một hành trình phát triển bền vững, người trẻ không nhất thiết phải bắt đầu bằng điều gì quá mới mẻ. Chỉ cần nhìn thật kỹ vào những gì đang có, tìm ra vấn đề cần thay đổi và đủ kiên trì để bắt đầu từ chính mảnh đất quê hương mình.

Tỉnh Đoàn Thái Nguyên