Gần 20 năm bền bỉ với sự nghiệp trồng người

Năm 2006, thầy giáo Nông Ích Sơn bắt đầu công tác tại Trường THCS Quang Trung, nay là Trường Tiểu học và THCS Quang Trung, xã Thọ Sơn, tỉnh Đồng Nai. Từ một giáo viên trẻ mới ra trường, đến nay, thầy đã trở thành một trong những giáo viên có nhiều thành tích nổi bật trong giảng dạy, nghiên cứu sáng kiến và bồi dưỡng học sinh giỏi.

Sinh ra trong một gia đình dân tộc Nùng, thầy Sơn mang theo những giá trị văn hóa truyền thống và tình yêu quê hương vào nghề giáo. Với thầy, dạy học không chỉ là truyền đạt kiến thức mà còn giúp học sinh hình thành tư duy, rèn luyện bản lĩnh và biết trân trọng những giá trị của cộng đồng.

Những năm đầu đứng lớp, thầy dành nhiều thời gian nghiên cứu phương pháp giảng dạy, tìm cách giúp học sinh tiếp cận những kiến thức Toán học vốn được xem là khô khan, khó hiểu.

Thầy nhận ra rằng, mỗi học sinh có năng lực tiếp thu và hoàn cảnh khác nhau. Có em nhanh nhạy với những con số nhưng cũng có em thiếu tự tin, cần thêm thời gian để hiểu bài. Vì vậy, thay vì chỉ tập trung vào kết quả kiểm tra, thầy chú trọng quá trình tiến bộ của từng học trò.

Sự kiên trì ấy mang lại những kết quả đáng ghi nhận. Trong gần 20 năm công tác, thầy Sơn đã bồi dưỡng 133 lượt học sinh đạt giải học sinh giỏi các cấp, trong đó có 20 học sinh đỗ vào các trường chuyên, lớp chuyên Toán. Đây là một trong những thành tích nổi bật nhất trong sự nghiệp giảng dạy của thầy, thể hiện hiệu quả của quá trình phát hiện, bồi dưỡng năng lực và đồng hành cùng những học sinh có năng khiếu Toán học.

Không dừng lại ở công tác bồi dưỡng học sinh giỏi, thầy còn tích cực tham gia các hội thi chuyên môn. Thầy nhiều lần đạt danh hiệu giáo viên dạy giỏi cấp huyện, đặc biệt được công nhận giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh năm học 2022–2023.

Bên cạnh đó, thầy có nhiều sản phẩm tham gia các cuộc thi thiết bị dạy học, sáng tạo kỹ thuật và khoa học kỹ thuật. Năm học 2023–2024, thầy đạt giải ba với ba thiết bị dạy học số cấp huyện; tiếp tục có sản phẩm tham gia hội thi cấp quốc gia.

Những kết quả ấy cho thấy sự chủ động của một giáo viên không ngừng đổi mới, tìm kiếm phương pháp để nâng cao chất lượng giảng dạy.

Đưa văn hóa địa phương vào những bài toán thực tế

Một trong những dấu ấn nổi bật của thầy Nông Ích Sơn là hướng nghiên cứu gắn Toán học với thực tiễn đời sống và văn hóa địa phương.

Thay vì chỉ sử dụng những bài toán có sẵn trong sách giáo khoa, thầy tìm kiếm chất liệu từ những công trình kiến trúc, lễ hội, phong tục, di tích lịch sử và không gian sinh hoạt quen thuộc để xây dựng tình huống học tập.

Từ chiều cao một cây nêu, diện tích một khoảng sân, độ nghiêng của mái nhà đến khoảng cách giữa những địa điểm, thầy hướng dẫn học sinh vận dụng kiến thức Toán học để quan sát, đo đạc và giải quyết vấn đề. Cách tiếp cận này giúp học sinh hiểu rõ hơn giá trị ứng dụng của Toán học, đồng thời khuyến khích các em chủ động tìm tòi, khám phá môi trường xung quanh.

Đặc biệt, xuất phát từ tình yêu văn hóa dân tộc Nùng, thầy Sơn chú trọng khai thác những yếu tố văn hóa của các dân tộc Nùng, Chơ Ro, Mạ, S'tiêng, M'nông, Khmer... để đưa vào hoạt động dạy học. "Khi những yếu tố văn hóa trở thành chất liệu cho bài toán, học sinh không chỉ được rèn luyện tư duy logic mà còn có thêm cơ hội tìm hiểu lịch sử, phong tục và bản sắc văn hóa của cộng đồng", thầy Sơn chia sẻ.

Tư duy đổi mới ấy được cụ thể hóa bằng 12 sáng kiến được công nhận, gồm một sáng kiến cấp tỉnh và 11 sáng kiến cấp huyện, xã. Đáng chú ý, sáng kiến cấp tỉnh năm 2026 về xây dựng các dạng toán thực tế liên quan đến diện tích lịch sử, danh thắng tỉnh Bình Phước giúp học sinh hiểu sâu hơn về Toán học và lịch sử địa phương.

Một sáng kiến khác được công nhận trong năm 2026 tập trung xây dựng các bài toán thực tế từ lễ hội văn hóa dân tộc tỉnh Đồng Nai, vận dụng quy tắc hệ thức lượng trong tam giác vuông, góp phần nâng cao chất lượng học sinh giỏi và tuyển sinh vào lớp 10.

Trước đó, thầy đã có nhiều sáng kiến liên quan đến phương pháp giải toán hình học, bất đẳng thức, phương trình và ứng dụng công nghệ trong ôn luyện học sinh giỏi.

Từ năm 2018, thầy đã nghiên cứu ứng dụng phần mềm camera trong hoạt động ôn thi học sinh giỏi. Những năm gần đây, thầy tiếp tục khai thác các công cụ số, mô hình trực quan để học sinh chủ động quan sát, kiểm chứng giả thuyết và tìm ra lời giải.

Với thầy, công nghệ không đơn thuần giúp bài giảng sinh động hơn mà quan trọng là tạo cơ hội để học sinh được thực hành, khám phá và phát triển tư duy độc lập. Thầy Sơn chia sẻ quan điểm giáo dục của mình: “Học Toán từ văn hóa – khám phá văn hóa bằng Toán học – lan tỏa giá trị bằng công nghệ”.

Đó cũng là định hướng thầy tiếp tục theo đuổi, trong đó có việc nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ giảng dạy nhưng vẫn giữ vai trò trung tâm của người thầy trong định hướng, truyền cảm hứng cho học sinh.

Chia sẻ về hành trình gần 20 năm đứng lớp, thầy nhắc nhiều đến những học trò từng sợ môn Toán nhưng sau đó đã tự tin phát biểu, những em kiên trì tìm lời giải dù nhiều lần thất bại. “Một người thầy không chỉ giúp học sinh giải được một bài toán. Điều quan trọng hơn là giúp các em tin rằng: Mình có thể làm được”, thầy tâm niệm.

Với nhiều phần thưởng cao quý đã nhận được, thầy Sơn cho rằng, đó là động lực để thầy tiếp tục tìm kiếm những phương pháp giảng dạy mới, kết nối Toán học với đời sống và ứng dụng công nghệ vào giáo dục.

Và sau tất cả những thành tích, điều thầy mong muốn vẫn rất giản dị: giúp học sinh yêu Toán hơn, tự tin hơn và biết vận dụng những kiến thức được học để khám phá, xây dựng quê hương.

KA