Từ một búp chè đến khát vọng xây dựng hệ sinh thái trà Thái Nguyên

(CTG) Không ít người trẻ lựa chọn khởi nghiệp bằng cách tạo ra một sản phẩm mới. Với Trần Ánh Việt, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc Hợp tác xã Trà Búp Ngọc, khởi nghiệp lại bắt đầu từ một suy nghĩ khác: làm thế nào để những giá trị vốn đã có của quê hương được kết nối tốt hơn và mang lại lợi ích bền vững cho người dân.

Sinh ra trên vùng đất Phú Thịnh - nơi cây chè đã gắn bó với cuộc sống của nhiều thế hệ, Việt chứng kiến những đồi chè xanh ngút ngàn cùng bàn tay cần mẫn của người làm chè. Điều khiến anh luôn trăn trở không phải là chất lượng của cây chè Thái Nguyên, mà là giá trị người trồng chè nhận được vẫn chưa tương xứng với tiềm năng vốn có.

Từ suy nghĩ ấy, năm 2023, Hợp tác xã Trà Búp Ngọc được thành lập. Tuy nhiên, thay vì nhanh chóng đưa sản phẩm ra thị trường, Việt và các cộng sự dành hơn ba năm để chuẩn bị cho một nền tảng đủ vững chắc. Từ xây dựng vùng nguyên liệu, đầu tư nhà xưởng, hoàn thiện quy trình chế biến đến kết nối với các hộ dân, mọi bước đi đều được tính toán kỹ lưỡng trước khi HTX chính thức đi vào hoạt động vào tháng 6 năm 2026.

Với Việt, làm nông nghiệp không phải là cuộc đua về tốc độ. Nếu nền móng chưa vững, sự phát triển sẽ khó bền lâu. Vì vậy, thay vì mở rộng thật nhanh, HTX lựa chọn đi từng bước để hình thành một chuỗi liên kết khép kín từ vùng nguyên liệu, thu hái, chế biến đến xây dựng thương hiệu và phát triển thị trường.

Đến nay, Hợp tác xã Trà Búp Ngọc trực tiếp quản lý 5 ha vùng nguyên liệu chè và liên kết với 20 hộ dân trên diện tích khoảng 20 ha, nâng tổng vùng nguyên liệu lên khoảng 25 ha. Điều đáng quý không chỉ nằm ở con số diện tích mà còn ở sự đồng hành giữa HTX và người trồng chè. Thông qua liên kết sản xuất, các hộ dân từng bước thống nhất quy trình chăm sóc, thu hái và cung ứng nguyên liệu, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm ngay từ gốc.

Song song với phát triển vùng nguyên liệu, HTX còn tạo việc làm cho 20 lao động, trong đó có 10 thanh niên và 4 lao động trên 70 tuổi. Mô hình lao động nhiều thế hệ đã tạo nên một sự kết hợp thú vị: những người lớn tuổi mang theo kinh nghiệm tích lũy từ hàng chục năm gắn bó với cây chè, còn lớp trẻ góp sức bằng tư duy đổi mới, khả năng ứng dụng công nghệ và phát triển thị trường. Sự gặp gỡ giữa kinh nghiệm và sáng tạo đang tạo nên sức sống mới cho mô hình kinh tế tập thể nơi đây.

Không dừng lại ở hoạt động sản xuất, Trà Búp Ngọc còn chủ động mở rộng mối liên kết với các cơ sở đào tạo. Việc ký kết hợp tác với Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên mở ra cơ hội đưa khoa học, công nghệ và nguồn nhân lực trẻ đến gần hơn với thực tiễn sản xuất. Qua các chương trình nghiên cứu, chuyển giao kỹ thuật, thực tập và định hướng nghề nghiệp, HTX mong muốn góp phần tạo môi trường để sinh viên tiếp cận thực tế, đồng thời lan tỏa tinh thần khởi nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp.

Theo Trần Ánh Việt, cây chè vẫn còn rất nhiều dư địa để phát triển nếu biết nhìn nhận dưới góc độ mới. Vì vậy, bên cạnh các dòng trà truyền thống, HTX đang nghiên cứu phát triển trà ướp hoa, matcha, các sản phẩm chế biến sâu và đồ uống từ trà nhằm đáp ứng xu hướng tiêu dùng hiện đại. Xa hơn, vùng nguyên liệu, không gian sản xuất và văn hóa trà sẽ được kết nối với các hoạt động du lịch trải nghiệm để du khách không chỉ thưởng thức một chén trà mà còn hiểu hơn về hành trình hình thành nên giá trị của sản phẩm.

Đối với Việt, mục tiêu cuối cùng không đơn thuần là bán được nhiều trà hơn. Điều anh theo đuổi là xây dựng một hệ sinh thái để mỗi búp chè đều tạo ra nhiều giá trị hơn cho người nông dân, cho doanh nghiệp và cho quê hương. Đó cũng là cách người trẻ hôm nay tiếp nối nghề truyền thống bằng tư duy mới, để cây chè Thái Nguyên không chỉ là một sản vật nổi tiếng mà còn trở thành nền tảng cho những mô hình kinh tế bền vững.

"Tôi nghĩ khởi nghiệp ở quê không có nghĩa là bắt đầu từ con số không. Quê hương đã có đất, có cây chè và có những người làm chè rất giỏi. Việc của thế hệ trẻ là tìm cách kết nối những giá trị ấy, làm tốt hơn bằng tư duy, khoa học và cách tổ chức mới." Chia sẻ ấy cũng chính là định hướng mà Trần Ánh Việt đang từng bước hiện thực hóa cùng Hợp tác xã Trà Búp Ngọc - nơi mỗi búp chè không chỉ được chế biến thành sản phẩm, mà còn trở thành cầu nối giữa người nông dân, tri thức, công nghệ và khát vọng phát triển của một vùng đất giàu truyền thống trà.

Tỉnh Đoàn Thái Nguyên