Đó là hành trình của những đêm dài trong phòng thí nghiệm, của những trang tài liệu dày đặc ký hiệu, và của sự kiên nhẫn trước những kết quả không như mong đợi. Với anh, từng thí nghiệm nhỏ, từng chỉnh sửa trong bản thảo khoa học đều là một phần đóng góp khiêm tốn vào kho tri thức chung của nhân loại.

Võ Xuân Kiên, sinh ra tại TP.HCM trong một gia đình coi trọng việc học, đang làm nghiên cứu sau tiến sĩ tại Trường ĐH Y Washington - thuộc Đại học Washington St.Louis (Mỹ), sớm hình thành tinh thần tự giác và kỷ luật trong học tập. Anh không phải người thích thể hiện hay tìm kiếm sự chú ý, mà chọn cách tiến lên bằng sự bền bỉ và tập trung. Trong suốt quá trình học tập, Kiên luôn giữ cho mình thái độ nghiêm túc với tri thức, coi việc học không chỉ là nghĩa vụ mà là con đường dài cần sự đầu tư nghiêm chỉnh và lâu dài.

Tháng 6.2025, Võ Xuân Kiên hoàn thành chương trình tiến sĩ khoa học chuyên ngành Human Centered Science and Biomedical Engineering tại Tokyo Institute of Technology, một trong những cơ sở đào tạo khoa học công nghệ hàng đầu của Nhật Bản. Đây là lĩnh vực liên ngành kết hợp khoa học sự sống, kỹ thuật và y học, đặt con người ở vị trí trung tâm của mọi nghiên cứu và ứng dụng. Việc hoàn thành chương trình tiến sĩ khoa học ở tuổi 27 tại môi trường học thuật khắt khe này cho thấy nền tảng chuyên môn vững chắc cùng khả năng thích nghi của anh trong bối cảnh nghiên cứu quốc tế.

Trong thời gian học tập và nghiên cứu, Kiên đặc biệt quan tâm đến cách các tiến bộ khoa học có thể được chuyển hóa thành giá trị thực tiễn cho xã hội. Anh cho rằng khoa học chỉ thực sự có ý nghĩa khi gắn với con người và góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống. Chính tư duy đó đã định hình hướng đi lâu dài của anh trong lĩnh vực y sinh, nơi ranh giới giữa nghiên cứu cơ bản và ứng dụng luôn đan xen chặt chẽ.

Sau các chặng đường đào tạo quan trọng, Võ Xuân Kiên tiếp tục tìm kiếm những môi trường nghiên cứu có tiêu chuẩn cao để thử thách bản thân. Trong quá trình định hướng con đường học thuật, anh dành nhiều thời gian tìm hiểu về các trung tâm nghiên cứu y sinh lớn trên thế giới, nơi quy tụ các nhóm nghiên cứu mạnh và có ảnh hưởng sâu rộng. Tuy nhiên, anh chọn Trường ĐH Y Washington - nơi được xếp hạng hàng đầu thế giới trong nghiên cứu y học, di truyền và thần kinh học. Với anh, việc lựa chọn môi trường không chỉ nhằm nâng cao chuyên môn cá nhân, mà còn để rèn luyện tư duy phản biện, tính kỷ luật và tinh thần trách nhiệm đối với cộng đồng khoa học.

Những người từng làm việc cùng Võ Xuân Kiên nhận xét anh là người điềm đạm, khiêm tốn và có sức làm việc bền bỉ. Trong phòng thí nghiệm, Kiên cẩn trọng trong từng chi tiết nhỏ, từ khâu chuẩn bị mẫu cho đến việc phân tích dữ liệu. Anh sẵn sàng dành thêm thời gian để kiểm tra lại kết quả, thay vì vội vàng đi đến kết luận. Với anh, sự chính xác và trung thực khoa học là nền tảng không thể thỏa hiệp.

Kiên từng chia sẻ rằng khoa học không chỉ là một nghề nghiệp, mà còn là một cách sống. Người làm khoa học phải chấp nhận những giai đoạn bế tắc, những thí nghiệm thất bại và cả cảm giác nghi ngờ chính mình. Điều quan trọng là không bỏ cuộc và luôn sẵn sàng học hỏi từ sai lầm. Chính thái độ này giúp anh duy trì được sự cân bằng trước áp lực và tiếp tục nuôi dưỡng niềm đam mê nghiên cứu lâu dài.

Bên ngoài phòng thí nghiệm, Võ Xuân Kiên sống giản dị và kín tiếng. Với gia đình, anh là niềm tự hào lặng lẽ. Cha mẹ anh thường nói vui rằng con trai hiếm khi kịp tham dự đầy đủ các buổi lễ tốt nghiệp, nhưng điều khiến họ tự hào nhất không phải là bằng cấp, mà là tinh thần học hỏi không ngừng và ý thức cống hiến của anh. Trong gia đình, tinh thần cầu tiến ấy còn được tiếp nối khi người em trai của Kiên đang theo đuổi con đường nghề nghiệp trong lĩnh vực luật tại New Zealand (học luật tại Trường ĐH Công nghệ New Zealand và hành nghề luật sư tại New Zealand).

Ở môi trường quốc tế cạnh tranh và khắt khe, Võ Xuân Kiên luôn ý thức rằng mỗi nhà nghiên cứu trẻ đều mang theo hình ảnh của đất nước mình. Anh lựa chọn cách làm việc nghiêm túc, tôn trọng chuẩn mực học thuật và chủ động hỗ trợ các sinh viên, nghiên cứu viên trẻ hơn khi có cơ hội. Với anh, sự thành công cá nhân chỉ thực sự có ý nghĩa khi góp phần mở ra thêm cơ hội cho người khác và lan tỏa tinh thần khoa học tích cực.

Nhìn về tương lai, Võ Xuân Kiên mong muốn tiếp tục gắn bó với nghiên cứu y sinh, hướng tới những công trình có tác động thiết thực đến sức khỏe con người. Anh tin rằng người làm khoa học Việt Nam có thể khởi đầu chậm hơn, nhưng nếu giữ được đam mê, kỷ luật và sự trung thực, con đường phía trước sẽ ngày càng rộng mở. Câu chuyện của Võ Xuân Kiên là "một lát cắt" tiêu biểu cho thế hệ trí thức trẻ Việt Nam đang âm thầm vượt qua biên giới tri thức, bền bỉ đóng góp cho khoa học và xã hội bằng chính năng lực và niềm tin của mình.

Theo TN