Những mô hình nhà cổ xuất phát từ ý tưởng làm chơi trong mùa dịch

Nguyễn Thị Phương Thảo, 27 tuổi, sống tại xã Xuân Hồng, tỉnh Ninh Bình, bắt đầu làm mô hình nhà cổ từ năm 2021. Trước đó, Thảo cùng chồng là anh Nguyễn Thế Tuyền làm nghề tóc. Khi dịch Covid-19 khiến công việc bị ảnh hưởng, hai người nảy ra ý tưởng phục dựng ngôi nhà của ông nội anh Tuyền bằng mô hình thu nhỏ.

Hai vợ chồng tự tìm hiểu nguyên vật liệu, cách dựng nhà và xử lý từng chi tiết. Ban đầu, đây chỉ là thú vui trong thời gian công việc làm tóc đình trệ. Những video ghi lại quá trình thực hiện được đăng lên mạng xã hội, trong đó có TikTok, bất ngờ thu hút sự chú ý, có video đạt khoảng 20 triệu lượt xem.

Sau đó, nhiều người tìm đến đặt làm mô hình ngôi nhà cũ của gia đình. Từ một công việc làm chơi, hai vợ chồng dần phát triển mô hình nhà cổ thành nghề nghiệp lâu dài.

Với Thảo, những ngôi nhà cũ không chỉ là công trình kiến trúc mà còn lưu giữ ký ức của nhiều thế hệ.

“Mình nhận thấy rằng theo thời gian, nhiều ngôi nhà cũ dần bị phá bỏ để xây dựng những ngôi nhà mới khang trang, hiện đại hơn. Nhưng khi ngôi nhà mất đi, những ký ức, dấu ấn của một thời cũng dần phai nhạt”, Thảo chia sẻ.

Cô cho rằng mô hình thu nhỏ giúp các gia đình lưu giữ hình ảnh nơi mình từng gắn bó, đồng thời để con cháu hình dung không gian sống của ông bà, cha mẹ ngày trước.

“Với mình, làm mô hình không đơn thuần là tạo ra một sản phẩm thu nhỏ, mà còn là cách để lưu giữ những giá trị văn hóa, kiến trúc và tình cảm gia đình”, Thảo nói.

Tỉ mỉ với từng mảng tường, mái ngói

Hai vợ chồng phân chia công việc dựa trên thế mạnh riêng. Anh Tuyền phụ trách thiết kế kiến trúc, lên bản vẽ 3D và thi công phần thô, từ làm móng, dựng tường đến tạo hình mái. Thảo đảm nhận khâu hoàn thiện, gồm phối màu, tạo hiệu ứng cũ, làm nội thất và các vật dụng nhỏ.

Từng làm trong lĩnh vực làm đẹp, cả hai có kinh nghiệm quan sát hình khối, màu sắc và chú ý đến chi tiết. Theo anh Tuyền, thế mạnh nổi bật của vợ là khả năng tái hiện màu sắc của những ngôi nhà đã trải qua nhiều năm sử dụng.

“Mình có thể dựng đúng kiến trúc, đúng hình dáng của ngôi nhà, nhưng để tạo được cảm giác một căn nhà đã trải qua hàng chục năm sử dụng thì phần màu sắc đóng vai trò rất lớn. Và đây chính là thế mạnh của vợ mình”, anh Tuyền chia sẻ.

Theo anh, mỗi ngôi nhà đều có dấu vết riêng theo thời gian. Tường có thể ngả vàng, ngả xám, bong tróc hoặc phủ rêu; mái ngói và cánh cửa cũng mang những đặc điểm khác nhau. Để tái hiện trạng thái của căn nhà trước khi bị tháo dỡ, người làm phải quan sát hình ảnh tư liệu và lựa chọn cách phối màu phù hợp.

ẢNH: NVCC

ẢNH: NVCC

Thảo cho biết cô chú trọng xử lý những chi tiết này để mô hình không mang vẻ cũ kỹ một cách máy móc.

“Màu sắc phải tự nhiên, có độ chuyển sắc phù hợp, không thể chỉ sơn một màu đồng nhất rồi coi như đã hoàn thành. Mình phải quan sát, phối màu và xử lý từng khu vực sao cho tạo được cảm giác một ngôi nhà đã trải qua nhiều năm tháng, nhưng vẫn giữ được vẻ đẹp riêng”, cô nói.

Có những mảng tường, góc rêu mốc hay lớp màu cũ, Thảo phải làm lại nhiều lần mới đạt kết quả mong muốn. 

Anh Tuyền cho rằng sự khác biệt trong thế mạnh giúp hai người bổ trợ cho nhau: anh tập trung vào kiến trúc, tỷ lệ và hình dáng tổng thể, còn Thảo đảm nhận màu sắc, nội thất và các chi tiết nhỏ. Hai người thường xuyên trao đổi để mô hình vừa đúng đặc điểm ngôi nhà nguyên mẫu, vừa đáp ứng yêu cầu của khách hàng.

Lưu giữ ký ức trong những ngôi nhà thu nhỏ

Phần lớn mô hình được thực hiện theo yêu cầu của khách hàng. Khi tiếp nhận đơn đặt hàng, hai vợ chồng dựa vào hình ảnh, video, bản vẽ hoặc tư liệu được cung cấp. Anh Tuyền lên thiết kế 3D để khách xem trước hình dáng, bố cục. Sau khi thống nhất, cả hai mới bắt tay vào thực hiện.

Thảo cho biết cô luôn cố gắng giữ lại những nét đặc trưng của ngôi nhà thật để khách hàng có thể nhận ra nơi thân thuộc của mình qua mô hình. “Với mình, mỗi ngôi nhà đều có câu chuyện riêng”, cô chia sẻ.

Có những căn nhà đã bị phá bỏ từ lâu, khách hàng chỉ còn vài bức ảnh cũ. Có người muốn lưu giữ ngôi nhà của cha mẹ, ông bà để con cháu sau này vẫn biết nơi gia đình từng gắn bó.

Điều khiến Thảo tâm đắc không chỉ là sản phẩm hoàn thiện mà còn là giá trị tinh thần nó mang lại. “Khi khách hàng nhìn thấy sản phẩm và nhớ lại những kỷ niệm xưa, mình cảm thấy công sức của mình thực sự có ý nghĩa”, cô nói.

Trong thời gian tới, Thảo muốn mở rộng sang nhiều loại hình kiến trúc và di sản văn hóa Việt Nam như nhà cổ ở các vùng miền, đình làng, chùa và nhà thờ họ. Về lâu dài, cô hy vọng xây dựng được bộ sưu tập mô hình thu nhỏ về kiến trúc, di sản Việt Nam, góp phần lưu giữ những nét đẹp văn hóa qua các thế hệ.

“Với mình, điều quan trọng nhất không phải là làm được bao nhiêu mô hình, mà là mỗi mô hình khi hoàn thành đều phải có chất lượng, có sự chân thực và có ý nghĩa đối với người sở hữu”, Thảo chia sẻ.

Theo TN