Giữa dòng chảy không ngừng của thời đại số, khi công nghệ đang dần xóa nhòa những khoảng cách địa lý và mở ra những cánh cửa bình đẳng cho tất cả mọi người, có một cô gái trẻ người Tày đã lựa chọn những kết nối vô hình ấy làm hành trang để phá vỡ mọi định kiến về giới hạn của cơ thể. Câu chuyện của chị Ma Thị Phương, một thanh niên khiếm thị sinh năm 2001 tại Thái Nguyên, là hành trình của một người đã biến những khiếm khuyết về thị lực thành động lực để không ngừng vươn xa.

Với tầm nhìn của mình chị Phương đã và đang kiến tạo nên những thay đổi mang tác động sâu rộng, từ cấp độ địa phương cho đến các diễn đàn quốc tế. Hành trình của chị như một bản đồ đa chiều, nơi chị không chỉ đơn thuần là một cá nhân nỗ lực vượt khó mà còn là một nhà nghiên cứu tận tâm, một người kết nối cộng đồng và một tấm gương sống động cho tinh thần tự lực vươn lên.

Trong lĩnh vực học thuật và nghiên cứu khoa học, chị Ma Thị Phương đã đạt được những thành tích đáng nể. Chị tốt nghiệp loại Xuất sắc chuyên ngành Công tác xã hội tại Trường Đại học Khoa học - Đại học Thái Nguyên với điểm GPA 3.89/4.0 và chứng chỉ IELTS 7.5. Không chỉ vậy, chị còn hoàn thành xuất sắc đề tài nghiên cứu khoa học sinh viên về "Hoạt động trợ giúp xã hội đối với người khuyết tật tại xã Tân Cương, tỉnh Thái Nguyên" và vinh dự giành Giải Nhất trong cuộc thi "Lan tỏa cuốn sách tôi yêu và tấm gương học tập suốt đời" do Trung ương Hội Người mù Việt Nam tổ chức. Đặc biệt, chị còn là tác giả của phần mềm ZABLND - công cụ hỗ trợ tiếp cận Zalo PC cho người khiếm thị, một sản phẩm đã giúp hàng nghìn người dùng xóa bỏ rào cản trong giao tiếp trực tuyến. Phần mềm này đã xuất sắc giành Giải Nhất tại Hội thi Tin học Quốc gia dành cho người mù lần thứ III năm 2025, mang về cho chị Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ.

Song song với những thành tích học thuật, chị Ma Thị Phương còn là một trong những người tiên phong thúc đẩy hội nhập quốc tế cho người khuyết tật. Chị đã vinh dự nhận được học bổng toàn phần Erasmus+ Mobility của Ủy ban Châu Âu để trao đổi học thuật tại Đại học Valladolid, Tây Ban Nha, và học bổng toàn phần Sáng kiến Thủ lĩnh trẻ Đông Nam Á (YSEALI) của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ về Doanh nghiệp xã hội và phát triển kinh tế tại Đại học Connecticut. Những thành tích này không chỉ là niềm tự hào cá nhân mà còn gửi gắm một thông điệp mạnh mẽ đến toàn xã hội: người khuyết tật hoàn toàn có quyền và đủ năng lực để tham gia vào những chương trình học thuật danh giá nhất trên thế giới.

Không dừng lại ở đó, chị Ma Thị Phương còn là cầu nối quan trọng giữa cộng đồng người khuyết tật với các tổ chức quốc tế. Chị từng vinh dự đại diện cho sinh viên Đại học Thái Nguyên gặp gỡ và trao đổi với Bộ trưởng Ngoại giao Canada Mélanie Joly vào năm 2022, và phát biểu trong buổi lễ đón tiếp Đại sứ đặc mệnh Canada Shawn Steil đến thăm trường vào năm 2023. Đặc biệt hơn cả, tháng 6/2026, chị đã đại diện cho tiếng nói của người khuyết tật Việt Nam phát biểu tham luận tại Hội thảo Nghiên cứu Quốc tế CASID 2026 diễn ra tại Đại học York (Toronto, Canada) - một minh chứng rõ nét cho tầm nhìn chiến lược và khả năng tư duy vượt khỏi những khuôn khổ thông thường của một người trẻ tuổi khiếm thị.

Có lẽ, dấu ấn sâu sắc nhất trong hành trình của chị Ma Thị Phương chính là tinh thần dấn thân vì cộng đồng. Chị từng đảm nhận vai trò Chủ nhiệm Câu lạc bộ Công tác xã hội Trường Đại học Khoa học - Đại học Thái Nguyên giai đoạn 2022-2023, và là Cộng tác viên điều phối dự án "Nâng cao năng lực kinh tế - xã hội cho phụ nữ khuyết tật đơn thân" của Trung tâm CEPEW. Chị cũng tích cực tham gia dự án giáo dục Hoa Thủy Tiên, nơi chị hỗ trợ tiếng Anh và kỹ năng sống cho các bạn trẻ khiếm thị trên khắp cả nước, cùng với dự án "Phá bỏ rào cản" nhằm nâng cao kỹ năng mềm và mở rộng cơ hội việc làm cho sinh viên khuyết tật. Chị còn là Cộng tác viên nghiên cứu địa phương cho dự án quốc tế EDID (phối hợp với Đại học Carleton, Canada) về bạo lực trên cơ sở giới đối với phụ nữ khuyết tật. Những cống hiến không mệt mỏi của chị đã được ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý: Bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên về thành tích xuất sắc vượt khó vươn lên, Bằng khen của Chủ tịch Hội Người mù Việt Nam, cùng danh hiệu "Sinh viên 5 tốt" các cấp.

Về năng lực chuyên môn và phẩm chất cá nhân, chị Ma Thị Phương không chỉ sở hữu thành tích học tập xuất sắc mà còn được xã hội ghi nhận qua nhiều danh hiệu và giải thưởng. Chị đạt danh hiệu "Sinh viên 5 tốt" cấp Đại học Thái Nguyên, nhận Giấy khen "Sinh viên xuất sắc" của Giám đốc Đại học Thái Nguyên, và được tôn vinh tại Đại hội thi đua yêu nước lần thứ IV của Hội Người mù Việt Nam vì những thành tích xuất sắc trong giai đoạn 2021-2025. Chị cũng là một trong những tấm gương tiêu biểu được báo chí đưa tin với thông điệp đầy cảm hứng rằng người khuyết tật không chỉ thụ hưởng mà còn có thể kiến tạo những giá trị to lớn cho xã hội.

Hiện tại, chị Phương đang tự tạo dựng sự nghiệp với công việc giảng dạy tiếng Anh tự do, đặc biệt dành nhiều tâm huyết để hỗ trợ các em học sinh khuyết tật tiếp cận ngoại ngữ và ôn thi IELTS, từ đó mở rộng cánh cửa học tập và tìm kiếm sinh kế bền vững. Từ hành trình của mình, chị đúc kết năm bài học quý giá: hãy chủ động tạo ra cơ hội, biết tận dụng mọi trải nghiệm, không ngừng mở rộng mạng lưới kết nối, làm chủ những công cụ hiện đại và dũng cảm xóa bỏ những định kiến xã hội. Chị tâm sự: "Người khuyết tật phải luôn tự lực, tự cường, không ỷ lại vào sự hỗ trợ của xã hội. Chính sự chủ động trong tư duy sẽ mở ra những cơ hội mới."

Năm 2026, chị Ma Thị Phương đến với "Tỏa sáng Nghị lực Việt" bằng một hành trình phi thường: từ một cô gái khiếm thị cần sự hỗ trợ chăm sóc đặc biệt, chị đã vươn lên trở thành thủ lĩnh trẻ toàn cầu, nhà nghiên cứu khoa học tâm huyết, người sáng tạo công nghệ và nguồn cảm hứng bất tận cho hàng ngàn người khác. Với chị, vượt qua nghịch cảnh chưa bao giờ chỉ là câu chuyện của riêng mình. Quan trọng hơn, đó là cách để chị dùng chính năng lực và tầm nhìn của bản thân để thúc đẩy một xã hội nơi mọi người, dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào, đều có thể đóng góp vào sự phát triển chung - một xã hội mà người khuyết tật không chỉ là đối tượng thụ hưởng, mà còn là những người đồng kiến tạo nên những giá trị bền vững cho tương lai. 

---

Chương trình "Tỏa sáng Nghị lực Việt" năm 2026 do Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Hội Thanh niên Khuyết tật Việt Nam phối hợp với Công ty TNHH TCP Việt Nam tổ chức, là nơi tôn vinh những câu chuyện đẹp về nghị lực, sự vươn lên và những đóng góp của thanh niên khuyết tật cho cộng đồng.

NA