Ranh giới giữa giải trí và lạm dụng

(CTG) Khi con người làm bất cứ gì hòng được góp mặt vào một chương trình truyền hình để kiếm tiền, thì xác định ranh giới giữa giải trí và lợi dụng khai thác người nghèo càng trở nên quan trọng.


Các chương trình truyền hình luôn tìm mọi cách khai thác tối đa đất diễn của họ nhằm tăng xếp hạng và thu hút khán giả. Tuy nhiên, một chương trình truyền hình ở Philippines mới đây đã bước qua ranh giới cho phép và đang bị cáo buộc là xâm hại trẻ em.

Willing Willie là kiểu game show được ưa chuộng trên toàn thế giới. Công chúng tham gia trò chơi gồm cả người lớn và trẻ nhỏ sẽ biểu diễn trước ống kính máy quay, trong khi đông đảo khán giả ở trường quay reo hò cổ vũ cho họ.

Song Willing Willie đã bị ngừng phát sóng từ tháng Tư sau khi giới thiệu màn trình diễn của một cậu bé mới sáu tuổi bị bắt mô phỏng động tác múa thoát y.

Người dẫn chương trình, Willie Revillame, cố gắng dỗ cậu bé hoàn thành màn biểu diễn, mặc cho nước mắt của cậu đã lăn dài trên má. Khán giả trường quay dường như cũng chẳng để tâm đến nỗi khổ sở của cậu. Họ reo hò cổ vũ vào hùa cùng người dẫn.

Về sau, mọi chuyện mới được làm sáng tỏ. Gia đình cậu bé trên rất nghèo - giống như hầu hết các gia đình luôn chăm chú theo dõi chương trình này. Họ tham gia chương trình với hy vọng kiếm được những món tiền thưởng trang trải cho cuộc sống.

Ngay sau khi chương trình lên sóng, các nhóm hoạt động nhân quyền đã nhanh chóng vào cuộc và lên án vụ việc.

"Đây là một hình thức lạm dụng trẻ em," bà Magnolia Jacinto - người phát ngôn của Tổ chức chống buôn bán trẻ em Châu Á - khẳng định. "Người ta đã không tôn trọng phẩm giá con người của cậu bé, thậm chí còn xâm hại nó."

Tổ chức của bà cùng với nhiều tổ chức khác và văn phòng phúc lợi xã hội của chính phủ đều đã chính thức khởi kiện Revillame và TV5, mạng truyền hình đang phát sóng chương trình Willing Willie.



Willing Willie là một chương trình truyền hình rất được yêu thích tại Philippines


Người dẫn chương trình vẫn được hâm mộ

Willie Revillame đã đưa ra lời xin lỗi chính thức đối với tất cả những người đang bất bình vì chương trình hôm đó. Song ông cũng lập tức quay lại màn ảnh nhỏ với một chương trình tương tự có tên Will Time Bigtime.

Và dòng người hâm mộ đông đảo vẫn luôn sát cánh với ông. Họ xếp hàng dài bên ngoài trường quay TV5 trước mỗi chương trình của Revillame với hy vọng được ngồi vào ghế khán giả.

Lourdes Bartolome, một người phụ nữ tự nhận là fan hâm mộ lớn nhất của Revillame hồ hởi khoe: "Tôi đã đến xem các chương trình của ông ấy từ 15 năm trước. Tôi cố gắng đi xem bất cứ khi nào có thể."

Nhận xét về vụ việc, bà nói: "Tôi rất thất vọng về những gì xảy ra với cậu bé. Song đó không phải là lỗi của Willie - tất cả những người khác đang chỉ trích ông ấy vì họ ghen tức với thành công của Willie. Ông ấy luôn giúp đỡ mọi người - ông ấy giúp người nghèo."

Điểm nổi bật trong các chương trình của Revillame là số tiền đáng kể được phân phát cho những người tham gia, và người ta yêu ông vì lẽ đó.

Chẳng nghi ngờ gì việc số tiền này đã thay đổi cuộc sống của nhiều người. Bà Bartolome giành được giải thưởng bằng tiền vào năm 2008 và dùng nó để mở một cửa hàng bán rau; cả cậu bé tội nghiệp đang là trung tâm cho các tranh cãi xung quanh Willing Willie kia cũng đã được nhận 230 đôla cho màn biểu diễn của mình.

Với một phần tư dân số Philippines có mức sống dưới 1 đôla mỗi ngày; chẳng khó để lý giải tại sao người ta lại nườm nượp lặn lội đến xem chương trình của Revillame như vậy.



Cậu bé Jan Jan 6 tuổi đã bật khóc khi tham gia chương trình Willing Willie


"Liều thuốc bách bệnh cho người nghèo"

Năm 2006, trước một chương trình đặc biệt kỷ niệm Wowowee - một trong những show truyền hình cũ của Willie, hàng chục ngàn người đã kéo đến trường quay để tham gia vì được biết số tiền thưởng sẽ lớn hơn rất nhiều so với bình thường.

Những người xếp hàng ở bên ngoài bắt đầu xô đẩy nhau để được vào trong, vì vậy những người gác cổng đã phải đóng cửa để ngăn chặn làn sóng người đang dâng lên ở bên ngoài. Trong vụ chen lấn đó, 74 người đã bị thiệt mạng.

Kể từ thảm họa này, dư luận chưa khi nào bình lặng về hình thức của các chương trình truyền hình ở Philippines.

Song điều đó không ngăn cản được việc các chương trình này ngày càng trở nên phổ biến. Bên cạnh các chương trình của Revillame, những game show tương tự cũng lan tràn trên khắp các mạng truyền hình ở đất nước này.

Liệu những chương trình này có đang giúp đỡ người nghèo thật, vì Revillame và fan hâm mộ của ông vẫn tồn tại, hay thực chất là đang lợi dụng sự tuyệt vọng của họ?

Joey Reyes, một đạo diễn và nhà phê bình truyền hình, cho biết các chương trình này đã được xem như liều thuốc bách bệnh cho các vấn đề của người nghèo.

"Chúng khai thác một thực tế là con người cần hy vọng để sống," ông nói.

Không chỉ có vậy, thí sinh nào có thể kể lại câu chuyện riêng buồn nhất thường là những người thắng được nhiều tiền nhất. Kết quả là họ "gần như ăn mừng sự nghèo khổ của mình", theo lời của Reyes.

Các nhà phê bình có thể không thích những chương trình như thế này, nhưng khán giả Philippines thì có. Đây cũng là hiện tượng chung trên khắp thế giới, khán giả thích nhìn vào giải thưởng "tiền tươi thóc thật" trong các cuộc thi tìm kiếm tài năng hay trò chơi truyền hình, thay vì nhìn vào các giải thưởng học vấn.

Tất cả các quốc gia đều đang đau đầu để xác định một ranh giới mà ở đó, truyền hình bắt buộc phải có ý nghĩa giáo dục bên cạnh vai trò giải trí.

Và khi mà đói nghèo thành câu chuyện được kể, khi con người sẽ làm bất cứ điều gì hòng được góp mặt vào một chương trình truyền hình để kiếm tiền, thì xác định ranh giới giữa giải trí và sự lợi dụng khai thác người nghèo cũng trở nên quan trọng không kém.



Theo Tuần Việt Nam