Chị Đặng Thị Oanh (sinh năm 1994 tại xã Nam Đàn, tỉnh Nghệ An), mang trong mình di chứng của chất độc da cam từ thế hệ thứ hai. Cơ thể chỉ cao một mét, và từ tháng 7 năm 2024, cột sống biến dạng cùng sự thoái hóa khớp đã khiến đôi chân chị dần mất cảm giác, gắn chặt cuộc đời chị với chiếc xe lăn. Ở cái tuổi mà bạn bè đồng trang lứa đang rong ruổi khắp nẻo đường, chị lại phải học cách chấp nhận một cơ thể không còn vẹn nguyên như mong ước. Nhưng có lẽ, chính những tổn thương ấy lại là động lực để trái tim chị thêm rộng mở, để chị thấu hiểu rằng: đau khổ không phải là điều đáng sợ nhất, mà đáng sợ hơn cả là đánh mất niềm tin vào chính mình và khả năng cống hiến cho cuộc đời.

Ngay từ nhỏ, chị đã quen với những ánh nhìn tò mò, những lời bàn tán xung quanh vóc dáng khác biệt của mình. Nhưng thay vì thu mình trong mặc cảm, chị đã lựa chọn một con đường khác: con đường học tập và cống hiến. Với nguyện vọng được đồng hành cùng những số phận kém may mắn, chị quyết tâm thi đỗ và theo học ngành Công tác xã hội tại Trường Đại học Lao động - Xã hội. Năm 2018, sau hai năm sinh sống tại Hà Nội, chị quay trở về quê hương Nghệ An, bắt đầu hành trình gắn bó với cộng đồng những người yếu thế tại địa phương.

Không ai có thể ngờ rằng, một người phụ nữ với chiếc xe lăn và cơ thể nhỏ bé lại có thể làm nên một mô hình hỗ trợ sinh kế rộng lớn đến vậy. Đầu năm 2025, Câu lạc bộ Người khuyết tật Tự lực Nam Đàn ra đời trên cơ sở Chi hội Người khuyết tật huyện Nam Đàn, và chị được tín nhiệm đảm nhận vai trò Phó Chủ tịch. Nhưng chị không dừng lại ở những công việc hành chính thông thường. Chị luôn trăn trở với một câu hỏi: "Làm thế nào để hội viên không chỉ nhận hỗ trợ mà còn chủ động tạo ra thu nhập, khẳng định giá trị của bản thân?"

Câu hỏi ấy đã thôi thúc chị cùng Ban cán sự Câu lạc bộ đến từng gia đình hội viên, tìm hiểu từng hoàn cảnh, đánh giá nhu cầu thực tế. Những chuyến khảo sát không chỉ giúp chị hiểu rõ áp lực sinh kế và tâm lý lo lắng của những gia đình có người khuyết tật, mà còn hé lộ cho chị một thực tế: có những hộ sẵn chuồng trại nhưng thiếu vốn, có gia đình có nhân lực lao động nhưng thiếu kỹ thuật, có người đã nhiều lần thất bại nên mất niềm tin. Từ những mảnh ghép ấy, chị đã lên kế hoạch và kết nối triển khai mô hình chăn nuôi gia cầm an toàn sinh học với hình thức vốn quay vòng, mang thông điệp giản dị mà sâu sắc: "Cho cần câu - Trao sinh kế".

Khởi đầu chỉ là 7 hộ thí điểm trong vòng quay đầu tiên. Nhưng khi chứng kiến những thay đổi tích cực từ chính hội viên tham gia - những người từng ngần ngại giờ đã có thêm thu nhập, tự tin hơn với cuộc sống, chị càng thêm niềm tin vào mô hình mình đang vun đắp. Tính đến hiện tại, câu lạc bộ đã triển khai và vận hành mô hình với 96 hộ sau 9 đợt tại Nghệ An và Hà Tĩnh. Những con số đã biết nói: tỷ lệ sống bình quân đạt 90-95%; 25 hộ hoàn vốn; 30 hộ tái đàn; mỗi hộ có thêm thu nhập khoảng 800 nghìn đến 1,3 triệu đồng mỗi tháng - một khoản tiền không lớn với người này, nhưng với những gia đình có người khuyết tật lại là cả một niềm hy vọng.

Nhưng điều khiến chị tự hào nhất không phải là những con số tăng lên qua từng đợt triển khai. Đó là việc mô hình đã có một quy trình rõ ràng, minh bạch, được kiểm chứng để có thể nhân rộng và phát triển bền vững. Thành công ấy đã tiếp thêm sức mạnh cho những bước tiến tiếp theo: Quỹ Imagtor đã đồng hành cùng chị ra đời Quỹ con giống Victory. Áp dụng cơ chế vận hành đã có, Quỹ đã quay vòng thành công hỗ trợ đến hộ thứ 7 chỉ sau 5 tháng ra mắt. Đó là minh chứng rõ ràng nhất cho thấy, một mô hình tạo ra giá trị thật sẽ luôn tìm được sự chung tay để mở thêm cơ hội cho mọi người.

Không chỉ dừng lại ở mô hình sinh kế, chị Oanh còn tích cực tham gia vô số hoạt động thiện nguyện khác: Chương trình "Niềm tin - Hồn nhiên - Nụ cười", "Những viên đá Mường Lống", bán hàng gây quỹ làm quà cho hội viên, chương trình "Mẹ đỡ đầu", bán trứng gây quỹ tặng quà cho trẻ em vùng cao. Ở mỗi hoạt động ấy, chị không chỉ là một người tham gia, mà còn là người truyền cảm hứng, là tấm gương về một tinh thần sống không biết mệt mỏi.

Những nỗ lực không ngừng nghỉ của chị đã được ghi nhận bằng những danh hiệu đáng trân trọng: Bằng khen "Điều phối viên xuất sắc năm 2025" do Công ty Cổ phần Đầu tư và Thương mại Hoàng Gia Phát (HGP Group) trao tặng; Giấy chứng nhận hoàn thành khóa đào tạo Giảng viên nguồn thuộc Dự án "Tăng cường khả năng chống chịu và hòa nhập cho thanh niên - Kỹ năng cho tương lai" do Hội đồng Anh phối hợp Trung tâm Nghị lực Sống tổ chức; Giấy chứng nhận hoàn thành Khóa Lãnh đạo trẻ dành cho thanh niên khuyết tật năm 2026; Giấy chứng nhận Tình nguyện viên của Trung ương Hội Thanh niên Khuyết tật Việt Nam vì đã tham gia hỗ trợ triển khai Triển lãm "Khai phóng tương lai Xanh".

Đặc biệt, chị vinh dự được Đài Phát thanh và Truyền hình Nghệ An lựa chọn là nhân vật trong Chương trình "Trò chuyện cuối tuần" với chủ đề "Đặng Thị Kim Oanh - Lãnh đạo nữ khuyết tật tiêu biểu năm 2025". Không chỉ vậy, đài Truyền hình Việt Nam (VTV5) cũng đã thực hiện phóng sự "Nạn nhân tiêu biểu" nhân dịp kỷ niệm 65 năm Thảm họa da cam ở Việt Nam. Hành trình của chị và mô hình sinh kế đã được nhiều cơ quan báo chí như Báo Nghệ An, Báo Tiền Phong, Báo Việt Nam Hội Nhập, Báo Đại Đoàn Kết, Báo Pháp luật đưa tin rộng rãi. Nhưng với chị, đây không phải sự ghi nhận thành tích cá nhân, mà là cơ hội để lan tỏa một thông điệp lớn hơn: người khuyết tật luôn muốn chủ động vươn lên và có khả năng đóng góp cho cộng đồng nếu được trao cơ hội.

Năm 2026, Đặng Thị Oanh đến với "Tỏa sáng Nghị lực Việt" bằng một hành trình phi thường: từ một cô bé lớn lên với những ánh nhìn ái ngại, một phụ nữ phải ngồi xe lăn trong đau đớn thể xác, chị đã vươn mình trở thành người điều phối, người truyền cảm hứng và là biểu tượng sống động cho tinh thần "tự lực vươn lên". Với chị, vượt qua nghịch cảnh chưa bao giờ chỉ là câu chuyện cá nhân. Quan trọng hơn, đó là cách để chị dùng chính câu chuyện và hành động của mình để khẳng định: chiều cao một mét vẫn có thể là điểm tựa cho hàng trăm số phận, rằng không thể đứng dậy bằng đôi chân của mình thì có thể cùng nhiều người khác bước về phía trước, và rằng mọi giới hạn đều có thể được xóa nhòa bởi một trái tim giàu khát vọng và một ý chí không bao giờ khuất phục.

---

Chương trình “Tỏa sáng Nghị lực Việt” năm 2026 do Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Hội Thanh niên Khuyết tật Việt Nam phối hợp với Công ty TNHH TCP Việt Nam tổ chức, là nơi tôn vinh những câu chuyện đẹp về nghị lực, sự vươn lên và những đóng góp của thanh niên khuyết tật cho cộng đồng. 

NA