Có lẽ, với anh Võ Văn Nhật, hành trình trưởng thành chưa bao giờ chỉ là câu chuyện vượt qua giới hạn của bản thân. Đó còn là hành trình biến những điều tưởng như bất lợi thành năng lực, biến niềm đam mê thành nghề nghiệp và biến những kiến thức mình có thành cơ hội cho những người cùng hoàn cảnh. Hiện anh là Ủy viên Ban Chấp hành Hội Người mù thành phố Đà Nẵng, đồng thời tích cực tham gia các hoạt động hỗ trợ, đào tạo và kết nối cộng đồng người khuyết tật.

Anh Nhật mất thị lực từ khi còn rất nhỏ. Năm lên hai tuổi, một mắt của anh đột ngột mất khả năng nhìn; đến năm 4 tuổi, mắt còn lại cũng mù hoàn toàn. Gia đình đã đưa anh đi chữa trị ở nhiều nơi với hy vọng có thể giữ lại chút ánh sáng, nhưng kết luận cuối cùng của bác sĩ là tình trạng mù vĩnh viễn, không thể chữa trị. Thế giới của cậu bé Võ Văn Nhật từ đó chìm vào bóng tối.

Nhờ sự kiên trì của cha mẹ, anh được học tại Trường Phổ thông Chuyên biệt Nguyễn Đình Chiểu (Đà Nẵng). Ở đây, anh được thầy cô dạy chữ nổi, được học cùng những người bạn khiếm thị và được tiếp cận với nhiều lĩnh vực như âm nhạc, cờ vua, tin học. Những bài học đầu đời ấy không chỉ giúp anh có kiến thức, mà còn giúp một cậu bé không nhìn thấy ánh sáng hiểu rằng mình vẫn có thể học tập, khám phá và theo đuổi những điều mình yêu thích.

Sau cấp I, anh tiếp tục học hòa nhập tại một trường phổ thông trên địa bàn thành phố. Đây là một thử thách lớn khi nhiều thầy cô chưa từng có kinh nghiệm giảng dạy học sinh khiếm thị. Anh không thể nhìn nội dung trên bảng, những môn học cần quan sát hình ảnh càng khó khăn hơn. Nhưng bên cạnh anh luôn có gia đình, thầy cô và những người bạn. Bạn bè đọc bài trên bảng cho anh chép, cho anh mượn vở khi chưa kịp hoàn thành bài và dắt anh đi trong những giờ ra chơi.

Chính những bàn tay đưa ra đúng lúc ấy đã giúp anh đi qua bảy năm học phổ thông với thành tích đáng nể. Anh liên tục đạt danh hiệu học sinh giỏi và giành một giải Khuyến khích cùng hai giải Ba trong các kỳ thi học sinh giỏi môn Hóa học cấp thành phố.

Có đủ điều kiện để được tuyển thẳng vào nhiều trường cao đẳng, đại học, anh Nhật lại chọn một con đường khó hơn. Anh muốn tự mình thử sức như những người bạn đồng trang lứa nên quyết định tham gia kỳ thi tuyển sinh và trúng tuyển ngành Quản trị Kinh doanh Tổng quát, Trường Đại học Kinh tế - Đại học Đà Nẵng.

Bước vào giảng đường đại học, anh tiếp tục đối diện với những giới hạn mà người sáng mắt có thể khó hình dung. Nhưng những năm tháng học hòa nhập đã rèn cho anh sự chủ động. Anh tự tìm gặp giảng viên để xin tài liệu mềm, chủ động làm quen với bạn bè và tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần thiết. Sau bốn năm, anh tốt nghiệp đại học loại Giỏi.

Từ khi còn nhỏ, Organ và Piano đã trở thành những người bạn đặc biệt của anh. Sau khi tốt nghiệp Đại học Kinh tế, thay vì dừng lại, anh tiếp tục thi vào ngành Trung cấp Organ tại Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Đà Nẵng. Một lần nữa, anh chinh phục giảng đường và tốt nghiệp loại Xuất sắc.

Anh từng giành nhiều giải thưởng tại các cuộc thi âm nhạc dành cho người khiếm thị, trong đó có huy chương Vàng độc tấu Organ tại Hội thi “Tiếng hát từ trái tim” các năm 2005 và 2010, huy chương Bạc năm 2011. Anh cũng tham gia nhiều hoạt động biểu diễn tại các nhà hát và sự kiện. Cùng với đó, niềm yêu thích công nghệ giúp anh tiếp tục khám phá cách sử dụng máy tính để phục vụ âm nhạc. Năm 2020, anh giành giải Nhất tại Hội thi Tin học dành cho người mù toàn quốc lần thứ II ở phần thi dành cho hội viên trẻ; năm 2025 tiếp tục đạt giải Khuyến khích phần thi sản phẩm phần mềm sáng tạo tại Hội thi lần thứ III.

Từ những trải nghiệm ấy, anh Nhật nhận ra công nghệ số có thể giúp kiến thức âm nhạc vượt qua giới hạn của một lớp học hay một không gian cụ thể. Năm 2018, anh bắt đầu xây dựng các khóa học trực tuyến về cảm âm, cảm nhịp trên đàn. Sau đó, kênh YouTube “Nhật Organ” và website “nhatorgan.com” ra đời, chia sẻ kiến thức về Organ, Piano và hòa âm phối khí.

Những nội dung ấy dần thu hút nhiều người quan tâm. Hơn 500 lượt học viên đã đăng ký các khóa học Organ, Piano trực tuyến của anh trên các nền tảng và website cá nhân, bên cạnh hơn 30 học viên từng học trực tiếp. Anh cũng nhận hòa âm, phối khí, làm nhạc cho nhiều nghệ sĩ và các đoàn nghệ thuật. Từ một người học nhạc để tìm thấy niềm vui cho chính mình, anh dần trở thành người truyền lại kiến thức âm nhạc cho nhiều người khác.

Đặc biệt, anh không chỉ giảng dạy cho người sáng mắt mà còn dành nhiều tâm sức để hỗ trợ những người khuyết tật có cùng đam mê. Từ năm 2020, anh được Trung tâm Vì người mù Sao Mai mời giảng dạy về phần mềm xử lý âm thanh Reaper, hòa âm – phối khí trên máy tính và cách viết bản nhạc bằng phần mềm Musescore. Đến nay, 7 lớp học đã được tổ chức với hơn 120 học viên hoàn thành khóa học; hơn một nửa số học viên đã có việc làm ổn định theo mong muốn. Hằng năm, anh còn chủ động mở từ một đến hai lớp trực tuyến miễn phí về Organ, Piano và hòa âm – phối khí cho người khuyết tật có niềm đam mê âm nhạc.

Bên cạnh công việc giảng dạy và hoạt động nghệ thuật, anh dành nhiều thời gian cho công tác Hội Người mù. Từ năm 2017, anh được tín nhiệm tham gia Ban Chấp hành Hội Người mù quận Ngũ Hành Sơn. Đến tháng 7/2022, anh được bầu làm Phó Chủ tịch Hội Người mù quận, phụ trách công tác lao động sản xuất và tuyên văn giáo. Tháng 9/2023, anh tiếp tục được bầu vào Ban Chấp hành Hội Người mù thành phố Đà Nẵng.

Trong vai trò của mình, anh tích cực nghiên cứu, đề xuất các ý tưởng phát triển cơ sở massage của Hội, góp phần tạo điều kiện để các kỹ thuật viên có việc làm, thu nhập ổn định, nâng cao tay nghề và chất lượng phục vụ. Chỉ với 5 kỹ thuật viên có tay nghề, cơ sở đã phục vụ hơn 15.000 lượt khách hàng từ tháng 7/2022 đến cuối năm 2024. Anh cũng vận động các tổ chức, nhà hảo tâm chăm lo cho hội viên có hoàn cảnh khó khăn, với tổng giá trị quà huy động mỗi năm hơn 150 triệu đồng vào các dịp lễ, Tết.

Không dừng lại ở những công việc trực tiếp, anh còn chủ động viết bài, tuyên truyền trên báo chí, đài truyền thanh và mạng xã hội để cộng đồng hiểu hơn về hoạt động của Hội Người mù cũng như khả năng của người khiếm thị. Anh vận động người mù tham gia Hội, khuyến khích hội viên sống tích cực và thực hiện tốt các chủ trương, chính sách pháp luật. Trong nhiều năm, anh cùng Chi hội Khuyến học Người mù quận vận động nguồn lực tổ chức trao sách giáo khoa, phần thưởng cho trẻ mù, con người mù và con cán bộ, nhân viên có thành tích tốt trong học tập.

Hành trình của anh Nhật vì thế ngày càng vượt ra khỏi câu chuyện của một cá nhân. Từ những năm tháng được người khác giúp đỡ để học tập, anh đang tiếp tục tạo ra những “điểm tựa” tương tự cho những người đi sau. Đó có thể là một lớp học miễn phí, một kỹ năng mới, một cơ hội việc làm, một lời động viên hay đơn giản là niềm tin rằng người khuyết tật hoàn toàn có thể tự tạo dựng giá trị cho mình.

Với mong muốn tiếng nói của người khuyết tật được tham gia nhiều hơn vào đời sống xã hội, từ năm 2023, anh Nhật còn tham gia chương trình đào tạo tăng cường sự tham gia của người khuyết tật trong các cơ quan dân cử do UNDP tổ chức. Anh kỳ vọng những kiến thức có được sẽ trở thành bước khởi đầu để người khuyết tật có thêm cơ hội tham gia vào quá trình xây dựng chính sách, góp phần bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của cộng đồng.

Những thành tích của anh đã được ghi nhận bằng nhiều giải thưởng và hình thức khen thưởng, từ thành tích học tập, nghệ thuật, thể thao, tin học đến công tác Hội. Năm 2013, anh được trao Giải thưởng Huỳnh Thúc Kháng và được tuyên dương tại lễ vinh danh thủ khoa “Tỏa sáng Sao Trạng Nguyên”. Năm 2017, anh nhận Giải thưởng Lê Văn Hiến của UBND quận Ngũ Hành Sơn. Năm 2020, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông tặng Bằng khen vì thành tích đạt giải Nhất tại Hội thi Tin học dành cho người mù toàn quốc. Năm 2023, anh được Ban Dân vận thành phố Đà Nẵng tặng Giấy khen vì thành tích tiêu biểu trong phong trào “Dân vận khéo”.

Năm 2026, anh Võ Văn Nhật đến với “Tỏa sáng Nghị lực Việt” bằng một hành trình đặc biệt: từ một cậu bé mất đi ánh sáng khi còn thơ bé, anh đã vươn lên học tập, tốt nghiệp hai chương trình đào tạo, theo đuổi âm nhạc, làm chủ công nghệ, tạo dựng công việc cho bản thân và trở thành người trao truyền kiến thức cho cộng đồng. 

--

Chương trình “Tỏa sáng Nghị lực Việt” năm 2026 do Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Hội Thanh niên Khuyết tật Việt Nam phối hợp với Công ty TNHH TCP Việt Nam tổ chức, nhằm tôn vinh những câu chuyện đẹp về nghị lực vươn lên và những đóng góp của thanh niên khuyết tật cho cộng đồng.

NA