Năm 2004, sau khi tốt nghiệp, thầy giáo Phạm Tiến Dũng nhận công tác tại Trường THCS Chiềng Sinh, huyện Tuần Giáo, tỉnh Điện Biên. Khi ấy, thầy là một giáo viên trẻ, bắt đầu hành trình gắn bó với công tác Đội và phong trào thiếu nhi ở địa phương. Ít ai nghĩ rằng, công việc Tổng phụ trách Đội sẽ theo thầy suốt hơn hai thập kỷ sau đó.

Từ Trường THCS Chiềng Sinh, thầy chuyển đến Trường THCS Nà Sáy vào năm 2013, rồi tiếp tục công tác tại Trường THCS Pú Nhung từ tháng 9/2018 đến nay. Mỗi ngôi trường là một môi trường khác nhau, nhưng điểm chung là những khó khăn của giáo dục miền núi và những học sinh cần được quan tâm, đồng hành.

Trong chặng đường công tác của mình, thầy Dũng có khoảng 13 năm làm việc tại vùng đặc biệt khó khăn. Đó là những năm tháng mà điều kiện cơ sở vật chất, kinh phí và phương tiện tổ chức các hoạt động cho học sinh còn hạn chế.

Với giáo viên Tổng phụ trách Đội, khó khăn không chỉ nằm ở việc xây dựng kế hoạch hay tổ chức chương trình. Điều quan trọng hơn là làm sao để học sinh hào hứng tham gia, để mỗi hoạt động thực sự mang lại điều bổ ích, nhất là với những em còn rụt rè, thiếu cơ hội trải nghiệm.

Thầy Dũng cho biết, có những thời điểm công việc rất vất vả, việc tổ chức các hoạt động gặp không ít trở ngại. Nhưng chính những năm tháng ấy đã giúp thầy trưởng thành, bản lĩnh hơn và hiểu sâu sắc hơn giá trị của nghề giáo.

Không trực tiếp đứng lớp giảng dạy văn hóa như nhiều đồng nghiệp, công việc của thầy gắn với những buổi sinh hoạt Đội, hoạt động tập thể, chương trình văn nghệ, giáo dục kỹ năng sống và các phong trào thiếu nhi.

Thầy phải vừa là người xây dựng nội dung, vừa tổ chức, điều hành, hướng dẫn học sinh tham gia. Có những chương trình đòi hỏi khả năng dẫn dắt, biên đạo, dàn dựng, thậm chí trực tiếp biểu diễn để làm mẫu cho các em.

Với thầy, một hoạt động Đội thành công không đơn giản là chương trình diễn ra đúng kế hoạch, mà quan trọng hơn là học sinh học được điều gì và có thêm những trải nghiệm như thế nào.

Khi người thầy không ngại học lại từ đầu

Sau hơn 20 năm làm Tổng phụ trách Đội, thầy Dũng nhận thấy học sinh đã thay đổi rất nhiều. Các em có nhiều cơ hội tiếp cận công nghệ, thông tin và những hình thức giải trí mới. Những hoạt động tổ chức theo cách cũ, đơn điệu sẽ ngày càng khó thu hút học sinh.

Vì vậy, dù đã có nhiều năm kinh nghiệm, thầy vẫn chủ động học hỏi đồng nghiệp, tự bồi dưỡng chuyên môn, tìm kiếm những hình thức tổ chức phù hợp với học trò.

Thay vì chỉ duy trì các buổi sinh hoạt mang tính hình thức, thầy hướng đến những hoạt động để học sinh được trực tiếp tham gia, thể hiện năng khiếu, rèn luyện kỹ năng và tăng cường tinh thần đoàn kết.

Qua những sân chơi ấy, các em có cơ hội mạnh dạn hơn trước tập thể, biết hợp tác với bạn bè và hình thành ý thức trách nhiệm với bản thân, nhà trường.

Tuy nhiên, việc đổi mới cũng đặt ra không ít thử thách đối với chính người thầy.

Thầy Dũng thừa nhận bản thân không phải lúc nào cũng có đủ năng khiếu để đáp ứng yêu cầu của các chương trình. Có những hoạt động cần biên đạo múa, dàn dựng tiết mục hoặc tổ chức sự kiện ở mức độ cao, trong khi kinh nghiệm của thầy ở một số lĩnh vực còn hạn chế.

Những lúc như vậy, thầy tìm đến sự hỗ trợ của đồng nghiệp, cùng trao đổi và phối hợp để hoàn thành công việc.

Một trở ngại khác là tuổi tác. Sau nhiều năm làm nghề, việc trực tiếp đứng trước toàn trường hướng dẫn học sinh những bài múa, điệu nhảy đòi hỏi sự nhanh nhẹn, mềm dẻo đã không còn dễ dàng.

Cơ thể không còn linh hoạt như những năm tháng trước, nhưng công việc Tổng phụ trách Đội vẫn đòi hỏi người giáo viên phải năng động, nhiệt tình và thường xuyên tham gia các hoạt động cùng học sinh. Thay vì né tránh, thầy tiếp tục học hỏi, rèn luyện, tìm cách khắc phục những hạn chế của bản thân. “Tuổi tác có thể làm cho sức khỏe và sự dẻo dai giảm đi, nhưng tình yêu nghề, lòng nhiệt huyết và tình yêu dành cho học sinh thì không hề giảm đi theo năm tháng”, thầy Dũng chia sẻ.

Đó cũng là lý do sau hơn hai thập kỷ, thầy vẫn muốn tiếp tục đảm nhận công việc Tổng phụ trách Đội.

Một thầy giáo, ba điểm trường

Những năm gần đây, công việc của thầy Dũng có thêm áp lực khi các đơn vị trường học được sáp nhập. Hiện thầy được giao phụ trách công tác Đội tại điểm trường chính và hai phân hiệu. Khoảng cách giữa các điểm trường tương đối xa khiến việc di chuyển, nắm bắt tình hình học sinh và triển khai các hoạt động gặp nhiều khó khăn.

Cùng một nhiệm vụ, nhưng thay vì tập trung tại một địa điểm, thầy phải chủ động sắp xếp thời gian, phối hợp với giáo viên ở từng phân hiệu để duy trì các hoạt động. Điều đó đồng nghĩa với khối lượng công việc nhiều hơn, yêu cầu phối hợp cao hơn và không ít áp lực trong quá trình thực hiện.

Thầy hiểu rằng, để hoạt động Đội đến được với học sinh ở tất cả các điểm trường, không thể chỉ dựa vào nỗ lực của một cá nhân. Sự phối hợp của đồng nghiệp và sự quan tâm của nhà trường là điều không thể thiếu.

Theo thầy Dũng, công tác Đội không chỉ là tổ chức những bài hát, điệu múa hay chương trình văn nghệ. Thông qua các hoạt động ấy, học sinh được giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, tinh thần đoàn kết, ý thức trách nhiệm và tình yêu với quê hương, trường lớp. Đó mới là giá trị lâu dài mà thầy mong muốn mang đến cho các em.

Sau nhiều năm cống hiến, thầy đã hai lần được công nhận danh hiệu Giáo viên Tổng phụ trách Đội giỏi cấp tỉnh, nhiều lần nhận Bằng khen của Trung ương Đoàn và Tỉnh đoàn Điện Biên. Đặc biệt, năm học 2024 - 2025, quá trình công tác của thầy được ngành giáo dục địa phương phối hợp với cơ quan truyền thông thực hiện phóng sự mang tên “Thầy giáo Phạm Tiến Dũng - Tấm gương Tổng phụ trách Đội tận tâm với nghề”. Những ghi nhận ấy là niềm vui, đồng thời cũng là động lực để thầy tiếp tục gắn bó với công việc.

Từ Chiềng Sinh, Nà Sáy đến Pú Nhung, 22 năm gắn bó với công tác Tổng phụ trách Đội là hành trình thầy Phạm Tiến Dũng đồng hành cùng nhiều thế hệ học sinh Điện Biên. Ở tuổi ngoài 40, thầy hiểu mình không thể mãi nhanh nhẹn, dẻo dai như thời trẻ. Nhưng kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm và tình cảm dành cho học sinh vẫn là những điều thầy muốn tiếp tục phát huy.

Với thầy, niềm vui của nghề không chỉ nằm ở những tấm bằng khen, mà còn ở cơ hội được tiếp tục tổ chức những hoạt động bổ ích, giúp học trò trưởng thành và có thêm những kỷ niệm đẹp dưới mái trường. Và chừng nào còn được học sinh cần đến, thầy vẫn mong mình có thể tiếp tục là người đồng hành trong những năm tháng tuổi học trò của các em.

KA