Có những hành trình trưởng thành không được đo bằng những bước chân tự do dưới ánh mặt trời, mà bằng sự can đảm tự lập giữa khoảng không tĩnh lặng. Đối với anh Hồ Minh Quang, thế giới bỗng chốc thu nhỏ lại vừa bằng khuôn viên nội trú của trường Phổ thông cơ sở Nguyễn Đình Chiểu khi anh mới chỉ bảy tuổi. Rời xa vòng tay gia đình từ quá sớm để làm quen với cuộc sống tự lập trong bóng tối, thứ định vị duy nhất lúc bấy giờ đối với anh là những giọng nói xung quanh, những tiếng bước chân hành lang và sự nâng đỡ âm thầm của các thầy cô giáo.

Chính những năm tháng thơ ấu được bao bọc trong sự tử tế và tình yêu thương của cộng đồng đã gieo vào lòng anh một lời hứa vô hình: Nhận lấy để tồn tại, nhưng phải lớn lên để hồi đáp. Và anh đã giữ trọn lời hứa ấy suốt hành trình trưởng thành của mình.

Niềm đam mê với thế giới máy móc, công nghệ đã nhen nhóm trong tâm trí anh Hồ Minh Quang từ những ngày còn rất nhỏ. Nhưng ở những năm đầu thập niên 2000, khi khái niệm "công nghệ hỗ trợ người khuyết tật" vẫn còn là một điều xa xỉ tại Việt Nam, khát vọng chạm tay vào tri thức số tưởng chừng chỉ là một giấc mơ không có lối thoát đối với anh.

Cho đến ngày những phần mềm đọc màn hình như JAWS trên máy tính hay TalkBack trên điện thoại thông minh xuất hiện, cuộc đời anh đã thực sự mở ra một cánh cửa mới. Sự xuất hiện của công nghệ không đơn giản là một trải nghiệm giải trí hay một niềm vui khám phá thông thường đối với anh. Đó là một cuộc cách mạng sinh mệnh, là chiếc bàn đạp tối thượng giải phóng tâm hồn anh khỏi sự cô lập.

Nhờ có những giọng đọc nhân tạo vang lên từ màn hình, thế giới xung quanh anh không còn là một khoảng không mờ mịt và giới hạn nữa. Công nghệ đã trở thành nhịp cầu kết nối, thành đôi mắt thứ hai giúp anh giao tiếp trực tiếp với tri thức nhân loại, hòa nhập vào dòng chảy của xã hội và trò chuyện bình đẳng với cộng đồng.

Nhờ bàn đạp công nghệ ấy, khát vọng tự lập của anh đã được chắp cánh, đưa anh từ một học sinh khiếm thị trường Nguyễn Đình Chiểu bước thẳng vào giảng đường khoa Ngôn ngữ Anh của Trường Đại học Hà Nội. Năm 2024, anh Hồ Minh Quang tốt nghiệp với tấm bằng Cử nhân, đánh dấu cột mốc quan trọng trong hành trình chinh phục tri thức của anh.

Quá trình học tập tại môi trường đại học năng động đã mở ra những góc nhìn rộng lớn về xã hội đối với anh. Việc tham gia vào các dự án cộng đồng trong suốt những năm sinh viên không chỉ là sự tích lũy kỹ năng, mà là sự tiếp nối tự nhiên của lời hứa hồi đáp năm xưa mà anh đã ấp ủ.

Sau khi tốt nghiệp, thay vì tìm kiếm những cơ hội cá nhân ở các doanh nghiệp lớn, anh Quang đã lựa chọn trở về cống hiến cho Hội Người mù quận Ba Đình - nơi những người đồng cảnh ngộ đang rất cần những người trẻ có tri thức dẫn đường. Anh hiện là Phó Chủ tịch Hội Người mù phường Ba Đình, một vị trí thể hiện sự tín nhiệm và trách nhiệm cao cả mà cộng đồng dành cho anh.

Nhận thấy không gian mạng tuy mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng đầy rẫy bẫy rập đối với người khiếm thị vốn thiếu kỹ năng tự vệ số, năm 2023, anh đã điều phối thành công dự án "Kỹ năng số và an toàn trên không gian mạng" dành cho người khiếm thị tại địa phương. Đó là những ngày tháng anh miệt mài đứng lớp, chia sẻ từng cách bảo mật thông tin, cách nhận diện lừa đảo trực tuyến để bảo vệ thành quả lao động của những hội viên khiếm thị.

Tiếp nối thành công đó, năm 2025, anh tiếp tục điều phối và trực tiếp giảng dạy dự án trang bị kỹ năng sử dụng AI cho người khiếm thị tại Hội Người mù phường Ba Đình. Năm 2026, anh điều phối dự án "Nấu để sống độc lập" - dạy người khiếm thị kỹ năng nấu ăn, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và sự tự tin cho các hội viên. Ở mỗi dự án, anh đều thể hiện tinh thần trách nhiệm và sự tận tụy hiếm có.

Nhưng những bước chân cống hiến của anh Hồ Minh Quang không dừng lại ở cấp độ địa phương. Đầu năm 2025, với khát vọng kiến tạo một không gian bình đẳng thực sự, nhóm sáng kiến vì cộng đồng mang tên Starlight đã ra đời dưới sự đồng sáng lập của anh.

Đúng như ý nghĩa của tên gọi, Starlight là nơi hội tụ của những đốm sáng nhỏ bé nhưng kiên cường, bao gồm cả những thành viên khuyết tật thuộc nhiều dạng tật khác nhau và những người bạn không khuyết tật có chung chí hướng. Nhóm được xây dựng trên triết lý mà anh Quang luôn tâm niệm: Sự đa dạng không phải là rào cản, mà là chất xúc tác để thấu hiểu và xóa bỏ những định kiến vô hình trong xã hội.

Trong vai trò đồng sáng lập và điều hành Starlight, anh cùng các cộng sự đã nỗ lực đưa công nghệ trở thành công cụ thay đổi cuộc đời cho những người đồng cảnh ngộ. Dự án trang bị kỹ năng AI cho người khiếm thị tại Hà Nội và Bắc Ninh là minh chứng rõ nét nhất cho tầm nhìn và sự tận tâm của anh. Khi trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi thế giới, anh thấu hiểu rằng người khiếm thị không thể bị bỏ lại phía sau.

Khóa học do anh đồng tổ chức đã giúp 50 học viên làm chủ ChatGPT và các công cụ trợ lý ảo để viết lách, tư duy và làm việc, mở ra những cơ hội nghề nghiệp hoàn toàn mới mà trước đây họ chưa từng dám mơ tới. Bên cạnh đó, các chiến dịch truyền thông về việc làm của người khiếm thị do Starlight thực hiện dưới sự dẫn dắt của anh cũng dần thay đổi định kiến xã hội, chứng minh rằng năng lực trí tuệ của người khiếm thị là không giới hạn nếu có công cụ hỗ trợ phù hợp.

Đỉnh cao của hành trình kết nối ấy là chiến dịch thiện nguyện "Ánh trăng cho em" với giải chạy "Chạy vì trăng vùng cao" do anh phát động. Sự kiện đã tạo nên một tiếng vang lớn khi kết nối gần 100 bước chạy của cả người khuyết tật và người bình thường, cùng nhau hướng về những trẻ em nghèo vùng cao. Sự kiện đã vận động được hơn 30.000.000 đồng, quy ra gần 100 phần quà cho các em nhỏ ở Hà Giang - một biểu tượng đẹp đẽ về sự hòa hợp và sẻ chia không biên giới mà anh Quang là một trong những kiến tạo chính.

Những cống hiến không mệt mỏi của anh Hồ Minh Quang đã được ghi nhận bằng nhiều hình thức khen thưởng cao quý: Khen thưởng thi đua của quận và thành phố các năm 2022, 2025 và khen thưởng của Mặt trận Tổ quốc phường Ba Đình năm 2026. Nhưng với anh, điều quý giá nhất không phải là những danh hiệu, mà là niềm tin và sự tin tưởng của cộng đồng dành cho anh.

Nhìn lại chặng đường đã qua, từ một cậu bé nội trú ngày nào cho đến người đồng sáng lập một nhóm sáng kiến xã hội, anh Hồ Minh Quang chia sẻ: "Nghị lực không phải là một điều gì đó quá lớn lao, mà chỉ đơn giản là việc không đầu hàng số phận, tìm thấy chiếc bàn đạp phù hợp để đứng lên và dùng chính trải nghiệm của mình để nâng đỡ những mảnh đời khác."

Câu chuyện của anh không chỉ là hành trình vượt lên nghịch cảnh của một cá nhân, mà còn là câu chuyện về sức mạnh của công nghệ, về khát vọng cống hiến và về tinh thần nhân văn cao đẹp. Anh là hiện thân sống động cho thông điệp mạnh mẽ: Khi có công nghệ làm bàn đạp và một trái tim biết sẻ chia, người khuyết tật hoàn toàn có thể chủ động định đoạt cuộc đời và kiến tạo nên những giá trị nhân văn cho xã hội.

Năm 2026, anh Hồ Minh Quang được tuyên dương tại Chương trình "Tỏa sáng Nghị lực Việt" - nơi tôn vinh những câu chuyện đẹp về nghị lực, sự vươn lên và những đóng góp của thanh niên khuyết tật cho cộng đồng. Một lần nữa, anh khẳng định với tất cả chúng ta rằng: Bóng tối không thể ngăn cản một tâm hồn biết vươn tới ánh sáng, và mọi giới hạn đều có thể được xóa nhòa bởi một trái tim giàu khát vọng và một ý chí không bao giờ khuất phục.

---

Chương trình “Tỏa sáng Nghị lực Việt” năm 2026 do Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Hội Thanh niên Khuyết tật Việt Nam phối hợp với Công ty TNHH TCP Việt Nam tổ chức, là nơi tôn vinh những câu chuyện đẹp về nghị lực, sự vươn lên và những đóng góp của thanh niên khuyết tật cho cộng đồng.

NA