Ngay từ khi chào đời, anh Dũng đã không có phản ứng trước ánh sáng. Gia đình đã đưa anh đi nhiều nơi chạy chữa và tìm đến Bệnh viện Mắt Trung ương với hy vọng có thể giữ lại cho anh một phần ánh sáng. Sau quá trình điều trị, mắt phải của anh còn lại chút thị lực mờ nhạt, trong khi mắt trái vĩnh viễn chìm trong bóng tối.

Năm lên 4 tuổi, anh được gia đình cho đi học mẫu giáo nhưng bị bạn bè trêu chọc, xa lánh và cuối cùng phải trở về nhà. Hai năm sau, anh tiếp tục được cho đi học lớp một tại trường làng. Thế nhưng, chỉ sau buổi học đầu tiên, việc học lại phải dừng lại vì anh không thể nhìn rõ chữ trên bảng. Giáo viên khuyên gia đình tìm cho anh một môi trường chuyên biệt, phù hợp hơn để có thể tiếp tục học tập.

Những năm tháng tiếp theo, anh chủ yếu ở nhà. Khi những người bạn cùng trang lứa đến trường, anh lại một mình trong không gian quen thuộc, nhiều khi tự nói chuyện và giao tiếp với chính mình. Mãi đến năm 2009, nhờ sự giúp đỡ của người thân, anh mới có cơ hội đến Trường Nguyễn Đình Chiểu ở Hà Nội – ngôi trường dành cho học sinh khiếm thị và không khiếm thị học hòa nhập. Cánh cửa ấy đã đưa anh trở lại với con chữ, với việc học và với một thế giới rộng lớn hơn bên ngoài những giới hạn của bản thân.

Thế nhưng, những mặc cảm vẫn còn đó. Năm 18 tuổi, khi đang học lớp 8, một câu nói đầy tổn thương liên quan đến khiếm khuyết của mình đã khiến anh rơi vào những ngày tháng trầm cảm. Anh vẫn đến lớp nhưng tinh thần trống rỗng, học lực giảm sút. Có những buổi tối, anh chỉ ngồi một mình trong phòng, không tìm được ai để chia sẻ những điều đang chất chứa trong lòng.

Bước ngoặt đầu tiên đến vào năm 2016, khi một người bạn học giới thiệu anh đến Hội Người mù huyện Tiên Du. Tại đây, anh được kết nối với những người có cùng hoàn cảnh và lần đầu tiên sau một thời gian dài cảm nhận mình thực sự thuộc về một cộng đồng. Anh không còn bị nhìn bằng ánh mắt thương hại mà được đón nhận, sẻ chia và đồng hành. Dù khi ấy vẫn còn rụt rè, đây chính là một trong những điểm tựa đầu tiên giúp anh dần bước ra khỏi sự tự ti.

Đầu năm 2020, một cơ duyên khác tiếp tục mở ra. Trong buổi giao lưu giữa Hội Người mù huyện Tiên Du và Câu lạc bộ Tuổi trẻ Tiên Du, anh có thêm những người bạn mới, được tham gia các hoạt động cộng đồng và biết đến những chương trình tình nguyện, trong đó có hiến máu nhân đạo.

Lần đầu đến Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương, anh được vào thăm khu điều trị và chứng kiến những em nhỏ đang phải truyền máu. Những chiếc giường bệnh nhỏ, những cánh tay bé xíu và tiếng cười hồn nhiên của các em đã để lại trong anh một ấn tượng sâu sắc. Đứng trước những đứa trẻ đang phải chiến đấu từng ngày để giành lấy sự sống, anh nhìn lại chính mình và nhận ra rằng, dù khiếm thị, anh vẫn có thể đi lại, học tập, tự chăm sóc bản thân và làm được nhiều điều có ích.

Anh tham gia đều đặn các hoạt động vận động hiến máu, trực tiếp hiến máu và kêu gọi thêm nhiều người cùng tham gia. Anh từng góp mặt trong các chương trình hiến máu như “Ngày Chung Đôi”, “Hành trình Đỏ” và đến nay đã 10 lần hiến máu tình nguyện. Với anh, mỗi lần trao đi những giọt máu của mình không chỉ là một hành động sẻ chia với người bệnh, mà còn giúp anh nhận lại cảm giác mình đang sống có ích.

Điều đặc biệt ở anh là sự sẻ chia ấy không dừng lại ở lời kêu gọi. Mỗi khi có thể, anh trực tiếp tham gia hiến máu, dù bản thân vẫn phải thường xuyên đến bệnh viện mắt để theo dõi căn bệnh đã đồng hành cùng mình từ khi sinh ra. Có lẽ chính trải nghiệm của một người từng đối diện với bệnh tật khiến anh càng hiểu và trân trọng giá trị của mỗi giọt máu được trao đi đúng lúc. Những đóng góp của anh trong công tác vận động, tổ chức hiến máu cũng được ghi nhận bằng nhiều giấy chứng nhận và giấy khen.

Năm 2023, anh Dũng tiếp tục chạm tới một dấu mốc quan trọng khi thi đỗ vào ngành Quan hệ công chúng, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội. Tại môi trường đại học, anh không chỉ tập trung cho việc học mà còn tích cực tham gia các hoạt động cộng đồng. Anh là thành viên Câu lạc bộ Hoa Đá của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, nơi những người khuyết tật và không khuyết tật cùng học tập, chia sẻ và tham gia các hoạt động tình nguyện. Anh đồng thời tham gia Mạng lưới Sinh viên Khiếm thị Việt Nam, Câu lạc bộ Sinh viên Khuyết tật Hà Nội, Câu lạc bộ Xanh tại Ký túc xá Đại học Quốc gia Hà Nội và Nhóm từ thiện Mái nhà chung tỉnh Bắc Ninh.

Trong những năm gần đây, anh tiếp tục dành nhiều thời gian cho các hoạt động dành cho thanh niên khuyết tật và cộng đồng. Anh từng giữ vai trò Chủ nhiệm Câu lạc bộ Ánh sáng từ trái tim, tham gia tổ chức các workshop dành cho sinh viên khiếm thị, vận động quà Tết cho trẻ em là người mù và con của người mù tại Tiên Du, tham gia các chương trình văn hóa, tình nguyện. Năm 2026, anh là thành viên Ban Tổ chức Chiến dịch Mùa hè xanh do Câu lạc bộ Hoa Đá thực hiện, đăng cai cấp Thành đoàn Hà Nội.

Những nỗ lực ấy cũng được ghi nhận bằng danh hiệu “Sinh viên 5 tốt” cấp trường năm học 2024–2025, Giải Khuyến khích Cuộc thi viết “Văn hóa tuân thủ pháp luật” cùng nhiều giấy khen, chứng nhận trong hoạt động Đoàn – Hội, tình nguyện và hiến máu. Trong đó, anh từng tham gia tổ chức chương trình “Sưởi ấm Điện Biên 2024 – Xuân tình nguyện 2025”, góp phần trao tặng 1.188 suất quà cho các em nhỏ tại xã Huổi Mí, huyện Mường Chà, tỉnh Điện Biên.

Từ một cậu bé từng thu mình trong im lặng, anh Dũng hôm nay đã trở thành người có thể đứng bên cạnh, đồng hành và đóng góp cho chính cộng đồng đã từng dang tay đón nhận mình. Năm 2023, anh được tín nhiệm tham gia Ban Chấp hành Hội Người mù huyện Tiên Du. Đến tháng 6/2026, anh tiếp tục được tín nhiệm giữ chức Ủy viên Ban Chấp hành Hội Người mù xã Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh, nhiệm kỳ 2026–2031.

Nhìn lại chặng đường đã qua, anh Dũng cho rằng mình may mắn khi trên mỗi bước đi đều gặp những “bàn tay” đưa ra đúng lúc. Một người bạn đưa anh đến với Hội Người mù; Hội giúp anh gặp những người bạn mới; những người bạn ấy đưa anh đến với các hoạt động cộng đồng và hiến máu. Mỗi sự giúp đỡ tưởng như nhỏ bé lại trở thành một điểm tựa, giúp anh từng bước tìm lại chính mình.

Với những nỗ lực không ngừng trong học tập, hoạt động xã hội và đóng góp cho cộng đồng, anh Trần Văn Dũng là một trong những gương mặt được đề cử tham gia Chương trình “Tỏa sáng Nghị lực Việt” năm 2026. Chương trình do Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Hội Thanh niên Khuyết tật Việt Nam phối hợp với Công ty TNHH TCP Việt Nam tổ chức, nhằm tôn vinh những thanh niên khuyết tật giàu nghị lực, không ngừng vươn lên và có nhiều đóng góp tích cực cho cộng đồng.

NA