|
|
Vừa đăt chân đến cổng làng Phúc Lâm, chúng tôi đã bị tra tấn bởi mùi hôi thối nồng nặc bốc lên từ những đống xương trâu bò la liệt chất cao như núi ở ven đường. Các núi xương này đang phân huỷ, ruồi bọ bò lúc nhúc, một thứ nước đen kịt hôi hám chảy lênh láng. Đi sâu vào trong thôn, tình trạng ô nhiễm càng trầm trọng hơn. Từ đầu làng đến cuối xóm chìm trong nước thải dập dềnh với những mảng bám lềnh bềnh, hôi thối, lưu cữu chủ yếu là tiết, phân gia súc từ các lò mổ xả ra. 20 năm nay, hàng nghìn người dân nơi đây hằng ngày phải sống chung với môi trường bị ô nhiễm nghiêm trọng.
Tìm hiểu, chúng tôi được biết nghề giết mổ trâu bò được hình thành ở Phúc Lâm từ những năm 1980. Mới đầu chỉ là một vài lò mổ hoạt động nhỏ lẻ. Mấy năm gần đây, do nhu cầu tiêu thụ thịt gia súc tăng mạnh, nên làng nghề vươn vai phát triển mạnh mẽ. Hiện tại cả thôn có khoảng 60 lò mổ qui mô vừa và nhỏ tại các hộ gia đình. Mỗi ngày từ những lò mổ này, có hàng chục tấn thịt ra lò và đi tiêu thụ khắp nơi, thu về hàng trăm triệu đồng.
Sự phát triển nghề giết mổ gia súc thu hút được rất nhiều người tham gia, qui mô của các lò mổ ngày càng được mở rộng. Tuy nhiên do phát triển tự phát, không có qui hoạch, các lò mổ vẫn giết, mổ theo phương thức thủ công, mạnh ai nấy làm, đã gây tình trạng ô nhiễm môi trường. Theo quan sát của chúng tôi, tại các lò mổ, nơi nhốt trâu, bò, nơi mổ, nơi sơ chế... đều được tập trung ở khu vực sân nhà hay bãi đất trống mất vệ sinh. Các bộ phận của gia súc khi mổ xong vứt bừa bãi, nhiều khi thịt, mỡ dính lẫn đầy phân tro. Hầu hết các lò mổ đều không có hệ thống xử lý nước thải, nên mỗi ngày có tới hàng trăm mét khối nước thải, chất thải xả ra cống rãnh, ao hồ đồng ruộng. Anh Quang - một người dân trong thôn cho biết: “Sống ở đây khốn khổ lắm chú ạ, ngày nắng nước thải bốc mùi thối kinh khủng, người dân phải đeo khẩu trang đóng kín cửa. Đến bữa chẳng buồn ăn cơm vì ruồi nhặng bu đầy, cộng với mùi thối nồng nặc làm sao nuốt nổi. Còn mùa mưa thì ngập vào trong nhà, tràn lênh láng ngoài đường toàn phân và nội tạng gia súc. Anh Quang bức xúc: “Các chủ lò mổ ngày càng giàu lên còn người dân chúng tôi thì đang chết dần chết mòn vì ô nhiễm. Các chú thấy đấy, ruộng đồng, kênh mương ao hồ toàn màu đen đặc, cá tôm chết hàng loạt, cấy lúa cũng không sống nổi, diện tích bỏ hoang ngày càng nhiều. Chúng tôi luôn phải hứng chịu các dịch bệnh về da liễu và bệnh hô hấp, thậm chí nhiều người đã mắc bệnh ưng thư mà chết”.
Ông Đỗ Văn Phú - Trưởng thôn Phúc Lâm cho biết: “Nguồn nước sinh hoạt cũng bị ô nhiễm nặng, người dân ở đây muốn có nước dùng phải khoan giếng sâu vài chục mét. Nước lọc qua 2, 3 lần mà vẫn có mùi tanh. Biết là không đảm bảo sức khoẻ nhưng vẫn phải dùng vì không còn cách nào khác”.
Nan giải bài toán môi trường
Trước thực trạng ô nhiễm môi trường ngày càng trầm trọng do các lò mổ gây ra, chính quyền địa phương đã nhiều lần tuyên truyền vận động các hộ hành nghề giết mổ ở Phúc Lâm nâng cao ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường đồng thời tiến hành thu phí môi trường, kiểm tra xử phạt, đình chỉ các cơ sở giết mổ, cơ sở chế biến, nghiền xương gia súc gây ô nhiễm nhưng chỉ được một thời gian rồi đâu lại vào đấy.
Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Văn Đại- Phó chủ tịch UBND xã Hoàng Ninh cho biết: Chính quyền cùng với các ngành chức năng đã tiến hành kiểm tra đo đạc mức độ ô nhiễm, tiến hành một số giải pháp nhằm hạn chế sự ô nhiễm như: xây dựng bể chứa sinh học bioga, triển khai dự án quan trắc môi trường, xử phạt nặng các cơ sở gây ô nhiễm. Tuy nhiên đến nay các biện pháp trên chưa phát huy hiệu quả như mong muốn. Giải pháp khả thi nhất để giải quyết triệt để vấn nạn ô nhiễm môi trường là di chuyển các lò mổ về một khu giết mổ tập trung xa khu dân cư nhưng ngân sách của xã còn eo hẹp cộng với sự chưa đồng thuận nhất trí của người dân nên dự án chưa thể triển khai được.
Trong khi chờ giải pháp hiệu quả thì hàng ngày các lò mổ vẫn hoạt động hết công suất, các chất thải vẫn vô tư xả ra môi trường. Ai sẽ chịu trách nhiệm khi người dân bị bệnh do ô nhiễm.
Theo Đại Đoàn Kết
