 |
Nét đẹp và xấu của họ và giữa họ với nhau chính là biểu hiện của văn hóa, trong đó có văn hóa của doanh nhân. Ở đây xin đề cập đến một số khía cạnh quan hệ ứng xử giữa nhà khoa học và doanh nhân.
Vừa là đối tác vừa là cộng sự
Trong mối tương quan giữa con người trong xã hội, người sở hữu vốn và tự trả cho sức lao động của chính mình đó là chủ, còn người lao động được người khác trả lương hay chia sẻ lợi ích (ở thế phụ thuộc) là người làm thuê. Xét về phương diện này thì giới doanh nhân là chủ, còn nhà khoa học là người làm thuê.
Tuy vậy, nhà khoa học cũng có vốn (chủ yếu là chất xám) để có thể trao đổi, buôn bán với doanh nhân. Họ cũng thực sự là chủ. Nhưng phần lớn nhà khoa học là những người làm thuê cho cơ quan và doanh nhân (các nhà khoa học có chuyên môn sâu, cũng như có bằng cấp càng cao…thì ý thức làm thuê càng mãnh liệt). Nhưng họ khác với những người lao động làm thuê thông thường. Chính vì vậy, quan hệ giữa nhà khoa học và doanh nhân có thể vừa là đối tác (chủ với chủ) vừa là cộng sự (chủ với người làm thuê).
Doanh nhân cần Nhà khoa học
Mục đích kinh doanh cơ bản của doanh nhân là tạo ra lợi nhuận. Vì vậy, doanh nhân đòi hỏi chủ yếu ở nhà khoa học là tạo ra các sản phẩm có giá trị gia tăng, nên yêu cầu của doanh nhân đối với nhà khoa học thường thể hiện ở các hoạt động sau đây:
+ Doanh nhân cần nhà khoa học tạo ra lọai sản phẩm thứ thiệt, doanh nhân sợ nhất những loại hàng dỏm hay hàng nhái (phi pháp), vì những thứ này thường làm tiêu tan “chữ tín” của doanh nhân mà họ đã từng ngày dày công xây dựng, vun đắp với các thượng đế của họ. Sản phẩm thứ thiệt ở đây bao gồm cả con người được nhà khoa học đào tạo ra, đó không thể là những người học “giả” mà bằng cấp…thật.
+ Doanh nhân cần nhà khoa học biết tạo ra sản phẩm có chất lượng cao, để tạo ra hình ảnh đẹp cho doanh nhân, đó là thương hiệu. Thương hiệu đó ngày càng có giá trị thực. Thương hiệu này nhiều khi cũng gắn liền với tên tuổi và sự nghiệp của chính nhà khoa học đã tạo ra các sản phẩm đó.
+ Doanh nhân cần nhà khoa học biết làm sứ giả cho các cuộc thương thảo, quảng bá, tranh chấp để minh chứng cho tính chính xác của một số sự kiện gay cấn. Trong các mối quan hệ này, đôi khi cũng không tránh khỏi có những hành xử thiếu văn hóa của đồng tiền có thể làm tổn thương đến lợi ích của nhà khoa học lẫn doanh nghiệp ( "Tiến sĩ không tiền, tiến sĩ…điên"; "Có tiền mua …tiến sĩ cũng dễ" ), hay lạm dụng kết quả lao động của nhà khoa học như kiểu "vắt chanh bỏ vỏ".
Nhà khoa học cần Doanh nhân
Hạnh phúc lớn nhất của nhà khoa học là được sáng tạo ra sản phẩm được sử dụng có hiệu quả và mang lại lợi ích cho thân chủ (doanh nhân, cơ quan) và cho chính mình. Với chức phận vừa là chủ vừa là người làm thuê, nhà khoa học thường có các yêu cầu:
+ Nhà khoa học cần Doanh nhân biết giao nhiệm vụ chuẩn xác, tức biết ra đầu bài rõ ràng cho một dự án, đặt hàng cho một nhiệm vụ khả thi, có địa chỉ hay con đường đi tới đích. Trong trường hợp mong muốn của doanh nhân chưa phù hợp với thực tế, chưa khả thi (vì điều kiện kỹ thuật hay môi trường), thì nhà khoa học cần doanh nhân biết lắng nghe, thậm chí phải biết kiên nhẫn chờ đợi.
+ Nhà khoa học cần Doanh nhân biết tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động của mình, bao gồm phương tiện, môi trường, kể cả thái độ thân thiện của các trợ lý cho doanh nhân và nhà khoa học. Các chi phí về cơ sở vật chất và tinh thần này thực ra chỉ chiếm phần nhỏ so với nhiều chi phí cho hoạt động tiếp thị cần thiết khác của doanh nhân.
+ Nhà khoa học cần Doanh nhân biết đánh giá đúng kết quả lao động của nhà khoa học, vì kết quả lao động chủ yếu được dựa trên hiệu quả, mà việc này phải thực sự khoa học, chính xác và hợp lý. Chính ở điểm này thường xảy ra rạn nứt giữa doanh nhân và nhà khoa học, vì ngộ nhận, hoặc vì tham lam, hoặc vì vô tình hay cố ý không hiểu nhau.
+ Nhà khoa học cần Doanh nhân biết kết nối nhà khoa học với các tầng lớp xã hội khác. Vì một số tính cách của nhà khoa học có thể hạn chế khả năng hòa đồng hay xâm nhập vào các đối tượng không cùng một sở thích và hoàn cảnh của mình.
Nhìn chung, quan hệ giữa nhà khoa học và doanh nhân phải thể hiện tính minh bạch (giá trị thực), và sự tôn trọng nhau (có giá trị tinh thần vượt trội hơn giá trị vật chất).
Giáo dục và đào tạo về Văn hóa Doanh nhân
Văn hóa doanh nhân không phải tự nhiên có, mà được hình thành trong cả một quá trình vận động của xã hội, của thương trường và cả một quá trình phát triển hệ thống giáo dục đào tạo của con người. Ở nước ta chưa hình thành một nền Văn hóa Doanh nhân đặc trưng, nên để xây dựng một nền Văn hóa Doanh nhân ở bước đi ban đầu cũng là một lợi thế. Cần quan tâm đến các biện pháp sau:
+ Giáo dục và đào tạo lớp trẻ bắt đầu khởi nghiệp có lòng ham muốn trở thành doanh nhân bằng một hệ thống kiến thức và cách hành xử đúng văn hóa doanh nhân. Đây là nơi sẽ gieo mầm cho những hạt giống, để tạo ra những cánh đồng bạt ngàn và các đại thụ có văn hóa doanh nhân trong tương lai.
Hoàn thiện các kiến thức và phong cách lao động, ứng xử cho các nhà kinh doanh đã và đang hoạt động trên các lĩnh vực kinh tế và xã hội. Việc này cũng rất cấp bách trong thời buổi thời hội nhập.
Muốn giáo dục và đào tạo tốt, đáp ứng cho nhu cầu to lớn của xã hội, cần phải có một đội ngũ giảng viên có tâm huyết và kinh nghiệm, một hệ thống cơ sở vật chất phù hợp ổn định và có các chương trình đào tạo hoàn chỉnh hiện đại phù hợp trình độ của các đối tượng khác nhau.
Đó là những công việc đang vẫy gọi những người tâm huyết đối với Văn hóa Doanh nhân nước ta.
Theo VHDN
